In 2019 belandde meer dan drie miljoen kilo lading van het containerschip MSC Zoe tijdens zwaar weer in zee. Zes jaar later ligt een deel nog altijd op de zeebodem. Zonder het opruimproject CleanUpXL, gecoördineerd door Ellen Kuipers uit Hengelo, had er zo’n 350.000 kilo méér troep in zee gelegen.
Een snelle boot vaart vanaf Lauwersoog in iets minder dan een uur naar de Tender I, een schip dat boven Schiermonnikoog ronddobbert op de Noordzee. Met aan boord een team van achttien duikers. Vandaag is voorlopig de laatste duikactie. Sinds de start van het project in 2021 is er al 350.000 kilo afval opgeruimd.
Stichting Duik de Noordzee Schoon voert de duikacties uit. De duikers ruimen troep op in het kader van opruimproject CleanUpXL, een initiatief opgericht door de Waddenvereniging en Stichting de Noordzee. Bedenker van het opruimproject is Ellen Kuipers. Ze woont tegenwoordig in Friesland, maar komt uit Hengelo. “Het zit in mij om wat aan het afvalprobleem in zee te doen.”
Wrakduiker Wouter Mennen uit Drenthe duikt al vele jaren om de zee een stukje schoner te maken: “Ja, dit is toch een beetje mijn superkracht. Eigenlijk om de wereld een beetje beter te maken. We halen heel veel rommel en troep uit zee.” Hij doet dat samen met 17 andere duikers, die dagenlang op de Tender I verblijven om vanaf daar op wrakken te duiken. Rondom wrakken verzamelt zich vaak veel rotzooi. “Alleen zit er dan vaak van alles helemaal vast. Het zit in het zand, onder het zand. Je bent gewoon een half uur aan het graven om een deken of een jas uit het wrak te krijgen.”
Tijdens een duik verzamelen de duikers al het afval dat ze vinden in zakken. Die worden met ballonnen opgelaten en aan boord van het schip getakeld. Daar stoppen de duikers en de bemanning alle troep in grote zakken.
De grote hoeveelheid afval in de Wadden- en Noordzee maakt Ellen Kuipers verdrietig: “Omdat het een heel bijzonder natuurgebied is en het zoveel losse spullen zijn. Hoe gaan we dit ooit weer wegkrijgen?” En dan nuchter: "Als niemand het doet, gaan we het gewoon zelf proberen? En het lukt. En daar ben ik ook superblij mee."
Aan de lopende band wordt er gedoken, mits het getij meezit. En het weer. “Anders is het gewoon te gevaarlijk en te moeilijk om te duiken”, zegt Kuipers. Mennen, die werkzaam is bij de brandweer, is sinds 2013 vrijwilliger bij de stichting Duik de Noordzee Schoon. Het zal voorlopig een van z’n laatste duiken worden voor dit project. “Het is een duur project”, vertelt Kuipers. Na deze week is het even klaar. Mennen voegt er wel snel aan toe: “Maar in september ga ik weer.”