Deze wandelroute in Enschede moet taboe op ouder worden doorbreken: ‘Niet wachten tot je half in de kreukels ligt’

“Wie helpt mij als ik straks zorg nodig heb?”, “Hoe wil ik later wonen?”, dat soort vragen staan op bordjes langs het pad om het gesprek op gang te helpen. Via QR-codes op paaltjes en kaarten in de hand ontstaan gesprekken over thema’s die normaal onbesproken blijven.

‘Liever niet te vaak’

Om het ommetje onder de aandacht te brengen, loopt een aantal leden van de Enschedese Stichting 55+ de route deze donderdag samen met wethouder Harmjan Vedder. De wandeling start vanaf restaurant Le Pompidou. Het weer werkt mee, de sfeer is ontspannen.

Eén van de wandelaars is Tonny Jansen. Ze denkt wel eens na over later, maar liever niet te vaak. “Ik hoop dat het nog heel ver weg is.” Toch vindt ze het ommetje helder en waardevol. Haar advies is simpel. “Gewoon doorgaan, leuke dingen doen en elke dag naar buiten.”

Wethouder Vedder wijst op de urgentie. “We krijgen steeds minder mensen in de zorg, terwijl er steeds meer ouderen bijkomen.” Volgens hem moeten mensen zich nú voorbereiden. “Mensen denken vaak dat je pas moet nadenken over later als je half in de kreukels ligt.”

Vijf buurmannen verloren

Klaas Hessels is met zijn 81 jaar de oudste van het stel. Hij verliest vorig jaar vijf buurmannen. “Dat zet je aan het denken.” Maar hij voelt zich nog goed en heeft bovendien een huis waarin hij en zijn vrouw nog wel even vooruit kunnen. “We wonen in een bungalow, dus alles is gelijkvloers. De voordeur is al breed genoeg voor een rolstoel. Voorlopig kunnen we vooruit. Ik maak me nog geen zorgen.”

Dat wonen komt vaker ter sprake. De nog relatief jonge Gerry Bloemendaal worstelt op dat vlak met de toekomst. “Ik heb nu een groot huis en wil hier wel blijven. Maar ik weet: op een dag gaat dat niet meer.” Ze wil een verhuizing vóór zijn, zodat ze nog tijd heeft om zelf een geschikte woning te kiezen. “Anders moet je ineens heel veel inleveren.”

Zij wil wel, hij niet

Voor deelnemer Elly Nijhuis (80) is ‘later’ geen verre toekomst, maar het nu. Ze merkt het aan de kleine dingen: koken, bed opmaken, trappenlopen. Toch straalt ze tijdens het wandelen. “Ik vind het geweldig. De groep is niet te groot, de afstand is goed. Ik ga liever met anderen op pad dan alleen.” Wat dat betreft is het ommetje op zich al een medicijn tegen de ouderdom.

Zwaardere ademhaling verklapt dat het praten tijdens de wandeling haar niet meevalt. Zelf zou ze ook het liefst naar een gelijkvloers appartement verhuizen, maar haar man wil niet weg. “Hij voelt zich nog jong. En we wonen mooi, lekker buitenaf.” Maar wat als ze straks helemaal de trap niet meer op komt? “Dan heeft hij een probleem”, grapt Nijhuis met serieuze ondertoon. “Dan moet hij mij tillen.”

Ook eenzaamheid komt ter sprake. “Ik voel me soms alleen”, geeft Nijhuis toe. “Maar dat is mijn eigen schuld. Dan moet ik gewoon naar buiten gaan.”

Clubjes en techniek

Zo ziet ook Hermie Hermens dat. “Hoe ouder je wordt, hoe moeilijker het wordt om nieuwe contacten te maken. Dan moet je echt bij clubjes zijn aangesloten.” Voor hem reden om nu hij 71 jaar is, actiever te worden bij Stichting 55+. Sinds begin dit jaar is hij voorzitter.

Als voormalig wetenschapper in de zorgtechnologie ziet Hermens ook daarin volop kansen om de druk op de zorg te verminderen, zeker nu ouderen digitaler worden. “Maar dan moet het wel toegankelijker worden allemaal, meer plug-and-play. Technologie kan bijvoorbeeld monitoring overnemen van zorgmedewerkers die dat nu doen. Zij krijgen dan meer tijd voor de mensen. Je hebt ook hulpmiddelen die het leven makkelijker maken.”

Ook op jongere leeftijd

De wethouder is met zijn eind dertig een vreemde eend in de groep. Maar ziet persoonlijk hoe het gesprek ook op zijn leeftijd al speelt. “Mijn vader belde mij een jaar geleden. Om samen uit eten te gaan. Hij is eind zestig en nog volop vitaal, maar wilde een levenstestament opstellen en praten over hoe we het later gaan doen.”

Het was voor Vedder reden om met zijn moeder en schoonouders eenzelfde gesprek te voeren. “Over hoe zij daar eigenlijk naar kijken. En zo zijn er eigenlijk mooie gesprekken op gang gekomen. Je hebt niet altijd alle antwoorden, maar het is goed om het erover te hebben.”

Met de praatommetjes in Twente willen de gemeenten die gesprekken aanjagen, laagdrempelig en open. Net als deze donderdag in het Wesselerbrinkpark.

Zelf doen? Het startpunt in Enschede is Wesselerweg 13, daar staat een groot bord met meer informatie.