Directeur Thales is bij de NAVO-top: 'Sterke defensie-industrie is ook goed voor Overijssel'

Na dertig jaar bezuinigingen op defensie denken veel landen nu opnieuw na over hoe ze het beschikbare defensiebudget besteden. Vaak leidde dat in het verleden tot landspecifieke eisen, waarmee landen vooral hun eigen industrie wilden steunen.

Versnippering

Volgens Gerben Edelijn heeft dat geleid tot versnippering. Dat maakt opschaling lastig. Maar de tijden zijn veranderd: er komt nu flink wat geld beschikbaar voor uitbreiding en investeringen. En als je dat slim wil besteden, moet je als Europese landen beter samenwerken, stelt hij.

"Meer dan zeventig procent van de Europese defensie-uitgaven gaat nu nog naar leveranciers buiten Europa. Als je nu als land meer geld gaat besteden aan defensie, vraagt de belastingbetaler in Europa ook om dat meer in het eigen land te investeren." In dat geval betekent het dat de defensie-industrieën in Europa moeten opschalen en meer moeten produceren.

De Hengelose Thales-directeur benadrukt dat een sterke defensie-industrie ook goed is voor de economie. "Zeker in een provincie als Overijssel, waar veel defensiegerelateerde bedrijven zitten. Rondom de grote defensiebedrijven zit een hele keten van toeleveranciers uit het mkb. Als je opschaalt, zul je zien dat dat uiteindelijk de hele economie een boost geeft."

Nieuwe medewerkers

Thales zelf nam in de eerste vijf maanden van dit jaar al 290 nieuwe medewerkers aan. "Daar ben ik blij mee", zegt Edelijn. "Ook voor de werkgelegenheid is het positief."

Vandaag neemt Edelijn in Den Haag deel aan het panel ‘Industrie opschaling’. "Daar worden belangrijke vragen besproken, zoals: hoe kun je de vraag bundelen en hoe zorg je voor een beter partnerschap met de ministeries om afspraken te maken in welke productielijnen we gaan investeren", licht hij toe. “En wat wil defensie en wat kan de industrie bieden?”

Afspraken

Het is praktisch om dit soort besprekingen tijdens de NAVO-top te voeren, zegt hij. "Vandaag zijn die defensieministers hier. Je zult met al die landen onderling afspraken moeten maken. Bijvoorbeeld: als wij bij jullie militaire voertuigen kopen, willen we graag dat jullie bij ons radarsystemen kopen." Volgens hem is dat ook beter uit te leggen aan de belastingbetaler én efficiënter voor de gezamenlijke productiecapaciteit.

Zelf hoopt hij dat de ministers van Defensie op een andere manier naar samenwerking met de industrie gaan kijken en niet langer vanuit de rollen van opdrachtgever en leverancier. "Dan blijf je in hetzelfde kringetje ronddraaien als de afgelopen tien jaar. Als je echt anders wilt gaan organiseren, zul je ook die samenwerking anders aan moeten vliegen. Daar concrete afspraken over kunnen maken, dat zou voor mij de belangrijkste uitkomst zijn."