Enschede
Hengelo
Video

Vliegtuigbom onschadelijk gemaakt: ‘Het is toch iedere keer weer bijzonder’

Op vliegbasis Twenthe is donderdagmiddag een vliegtuigbom uit de Tweede Wereldoorlog onschadelijk gemaakt. Het explosief werd ontdekt in een maisveld aan de Bergweg in Lonneker. Het ging om een zogenaamde 250-ponder van Amerikaanse makelij.

77 jaar later

Coen Cornelissen van het bedrijf Explosive Clearence Group heeft al veel vliegtuigbommen zien 'springen'. “Het is toch iedere keer weer bijzonder. Vooral als je kijkt waar de bom wegkomt. De bom sloeg in augustus ‘44 in aan de Bergweg en explodeerde niet. Nu, bijna 77 jaar later, in januari 2021 zijn we getuige van dit bijzondere moment.” Op 18 augustus 1944 verschenen er 75 Amerikaanse B-17 bommenwerpers boven het vliegveld en dropten er maar liefst 158 ton aan bommen.

Maisveld

Het explosief werd vorig jaar mei ontdekt in een akker, nadat Explosive Clearence Group het gebied had onderzocht op onontplofte munitie. De boer wilde een drainagesysteem aanleggen en vroeg het bedrijf onderzoek te doen. De bom vormde op dat moment geen gevaar voor de omgeving en werd dus met rust gelaten. Tot deze week. ECG bouwde een speciale constructie, een zogenaamde ‘terp’ om de bom, zodat de EOD de bom veilig vervoersklaar kon maken. “Zo'n terp is een bunker van zand, met aan de voorkant een opening. Mocht het misgaan, dan gaat de drukgolf door die opening heen”, aldus Cornelissen.

Ontsteker

De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) kreeg de opdracht de bom onschadelijk te maken. Volgens militair Jouke moest de bom, voor ie vervoerd kon worden naar het deel van het vliegveld waar hij zou worden opgeblazen, eerst vervoersklaar gemaakt worden. De omwonenden werden geëvacueerd, want de ontsteker van de bom diende eerst verwijderd worden. “De ontsteker is het gevaarlijkste gedeelte van de bom, daarom stond er voor de veiligheid ook een hele constructie omheen.”

Veel munitie

Marc de Jong is bodemadviseur bij de gemeente Enschede en is opdrachtgever voor de ruiming van de bom. Het is niet de eerste bom en het zal ook zeker niet de laatste zijn: “In de omgeving van het vliegveld is er in de oorlog genoeg munitie afgeworpen. De Duitsers hebben hier zelf gezeten en veel munitie gedumpt in de omgeving.” De omgeving rond het vliegveld is in de oorlog meerdere keren gebombardeerd. Naar schatting zijn er tienduizend bommen gedropt op het terrein, waarvan er naar schatting zo’n 10% niet is ontploft.

Fliegerhorst Twenthe

Tijdens de Tweede Wereldoorlog bezetten de Duitsers het kleine burgervliegveld van Twente en bouwden het uit tot een ‘Fliegerhorst’ van ongeveer 1.800 hectares. Naast het vliegveld behoorden ook delen van Hof Espelo en de Lonnekerberg tot het terrein. Tijdens de oorlog waren de Duitse nachtjagers gehuisvest op de basis met als doel Duitsland te behoeden van geallieerde bommenwerpers. De geallieerden bombardeerden het vliegveld meerdere malen.