Hengelo

Oeps, foutje! Sovjet-Unie bestempelde Markant ten onrechte als militair doel

In het Markant-gebouw aan de Deldenerstraat heeft menig Hengeloër door de jaren heen zijn of haar creatieve kant ontwikkeld. Door een foutje werd creatief centrum De Scheppende Handen door de Sovjet-Unie echter bestempeld als een militair doel. Bij 1Twente hebben wij oude-Sovjetkaarten in handen die dit bewijzen.

Kaart markant 1twente
De omgeving rond de Deldenerstraat en de Marskant. De groene 'stip' in het midden is Markant. © 1Twente

Foutje

Eerder op de website van 1Twente kon je lezen over de telefooncentrale van Hengelo, die ook niet onopgemerkt was gebleven voor de Russen. Veel informatie was verbazingwekkend correct, maar toch klopt niet alles op de kaart. Zo dachten de Russen dat het Markant-gebouw een school van de Koninklijke Marine was. Op zich bijzonder, want Twente ligt niet aan zee. Hoe de Russen aan deze verkeerde informatie kwamen, is helaas niet bekend. Het gebouw op de hoek van de Marskant en de Deldenerstraat heeft in de beginjaren dienstgedaan als onderkomen van de Gemeentewerken. In de latere jaren vestigde crea-centrum de Scheppende Handen zich in het pand.

Markant googlestreetview
Het Markant-gebouw op de hoek van de Deldenerstraat en Marskant. © Google Street View

Strategische doelen

De kaarten zijn gemaakt door het toenmalige Sovjetleger en geven een gedetailleerde weergave van de strategische doelen die destijds in Hengelo hebben gestaan. Met verschillende kleuren worden de functies van deze gebouwen weergegeven. Zo zijn overheidsgebouwen en hulpdiensten gemarkeerd met paars en de fabrieken van Stork en Signaal zijn op de kaart met zwart aangeduid. De kaarten zijn afkomstig uit begin jaren tachtig en konden worden gebruikt om militaire operaties te plannen.

Poolshoogte nemen

Om deze kaarten te vervaardigen kochten de Russen een atlas of toeristenkaart. In de jaren tachtig werd daarnaast steeds meer gebruik gemaakt van spionage-satellieten. Ook werd ter plekke poolshoogte genomen door bijvoorbeeld ambassadepersoneel. Of daadwerkelijk Russische spionnen door Twente hebben gestruind is niet met zekerheid te zeggen.

Spionage

Spionage en wederzijds wantrouwen waren kenmerkend voor de Koude Oorlog. Het westen en het oosten stonden lijnrecht tegenover elkaar, gescheiden van elkaar door het IJzeren Gordijn. Over en weer werden inlichtingen over elkaar verzameld. Het in kaart brengen van de hele wereld werd tot een kunst verheven in het voormalige Oostblok.