longread
18 aug. 2020

Over een jaar is de Stadsbeek klaar

Stadsveld en Pathmos hebben altijd al te kampen gehad met wateroverlast. Kruipruimten en kelders staan snel blank - soms door hevige regenval, maar even vaak omdat grondwaterstanden in die wijken relatief hoog zijn. De Stadsbeek moet daar een eind aan maken. Gisteren startte de tweede en laatste fase van de aanleg.

De aanleg van het voorlopig laatste stuk Stadsbeek start bij de hoek van de B.W. ter Kuilestraat en de Elferinksweg. Daarmee sluit het tweede deel aan op het stuk dat er al ligt. Vanaf de Elferinksweg wordt gegraven tot aan de kruising bij de Moskee. Over een jaar is hele project afgerond.

De beek werkt

De Stadsbeek werkt, zo vertelde projectleider Sylvia Schot van de gemeente Enschede. Van een echte lakmoesproef is het nog niet gekomen - heel zware buien zijn de stad tot nog toe bespaard gebleven - maar omwonenden ervaren merkbaar minder overlast van wassend water. Dat komt niet alleen door het stuk Stadsbeek dat er al ligt, maar ook door de drainagebuizen die in de straten zijn gelegd.

“Dat zijn een soort open rioolbuizen”, legde Schot uit. “Grondwater komt niet boven het niveau waarop die buizen liggen, waar het geen problemen oplevert.” Het drainagesysteem loost op de Stadsbeek, die uiteindelijk in de Usselerstroom eindigt. Schoon grond- en hemelwater wordt niet meer via het riool afgevoerd, maar blijft in het natuurlijke watersysteem.

Water afvoeren en vasthouden

Waar de Stadsbeek water afvoert, worden er langs het hele tracé andere voorzieningen getroffen om water vertraagd af te voeren, dan wel vast te houden. “Voorbeelden zijn het Pinkeltjesplein, maar ook de flats die haaks op de Rembrandtlaan staan, waar we binnentuinen aanleggen die het water langer vasthouden.” Dat soort maatregelen moet helpen om droogte tegen te gaan. Schot gaf aan dat bewoners daar ook een grote bijdrage aan kunnen leveren door hun tuinen groener te maken - tegels eruit, gras en planten erin. Idee is verder dat mensen die langs de beek wonen aan de voorzijde hun regenpijpen afkoppelen van het riool zodat zoveel mogelijk hemelwater de beek in stroomt. In september start een campagne.

Bron onder vijver Eendenparkje

De beek wordt verder gevoed door de bron onder de vijver in het Ainsworthpark, waar voortdurend water ondergronds wordt aangevoerd. Nu houden pompen de wijk zo droog mogelijk - zouden die pompen stilvallen, dan stroomt Pathmos onder. Straks stroomt het overtollige welwater weg via de Stadsbeek.

Bij de aanleg van de Stadsbeek wordt stroomopwaarts gewerkt. Pathmos en Stadsveld liggen in de laagstgelegen delen van Enschede, maar liefst veertig meter onder de hoger gelegen stadsdelen. Bij hevige regenval verzamelt het water zich in de buurt van de kruising bij de moskee, waar de Stadsbeek straks ontspringt.

Of het allerlaatste stukje beek - tot aan de Singel - er gaat komen, staat nog niet definitief vast. Schot vertelde verder dat er voorzichtige plannen zijn voor nieuwe Stadsbeken. Hoe het ook zij: vast staat dat Enschede langzaamaan bouwt aan de terugkeer van een bekenstelsel, zoals dat er eeuwen heeft gelegen, tot industrie en woonwijken dat onder het maaiveld deden verdwijnen.