Verkeer
Stuur appje
Zoek
Je bekijkt nu een artikel uit het archief
Dit artikel is niet geoptimaliseerd voor de huidige 1Twente-website. Hierdoor kan het voorkomen dat de opmaak wegvalt, er media ontbreekt en/of metadata incorrect is.
Nieuws
Enschede

VIDEO Een oorlogsdrama uit een luistersteen

348982 download 2 3

Het kost de wandelaar op het vliegveld zo n 8 minuten. Nabij de start- en landingsbaan kan hij of zij met het mobieltje naar een hoorspel over een in 1940 door de Duitsers verdreven boerengezin luisteren. Heel mooi, zoals het verleden is vastgelegd , zegt de 92-jarige hoofdrolspeelster.

De vrouw is hoorbaar in paniek. Oh Hendrik, goed dat je er bent. We hebben een brief gekregen. We moeten hier weg! De man reageert getergd. Wel verdorie, het is toch wat met die rotmoffen.

Zo begint, na een korte inleiding, een hoorspel over de wrange lotgevallen van een boerengezin in de Tweede Wereldoorlog. Hendrik Veures is een keuterboertje in de buurt van vliegveld Twenthe - toen nog met een h geschreven - als in 1940 de oorlog uitbreekt.

Brief
Hij werkt in de bouw, maar houdt thuis, middenin het gebied tussen Enschede, Oldenzaal en Deurningen, een paar koeien en schapen. Ineens ploft er een brief van de gemeente met een gebiedende toon op de deurmat. De familie dient het huis binnen drie weken te verlaten.

Het drama is te horen bij de luistersteen in de nieuw aangelegde natuur rond Twente Airport. Met de mobiele telefoon en het scannen van een QR-code kan de wandelaar een hoorspel afspelen over de vele tientallen (boeren-)gezinnen die hier voor de oorlog woonden en werkten, maar die door de Duitsers vanaf het eerste oorlogsjaar werden verdreven.

De bezetter heeft de wijde omgeving van het in 1927 geopende vliegveld nodig voor een omvangrijk Fliegerhorst. Het 1500 (!) hectare omvattende complex dient de Duitsers met militair materieel en afweergeschut te beschermen tegen de geallieerden.

Landhonger

De landhonger van de Duitsers is groot. Dat ging ten koste van meer dan negentig gezinnen, waarvan zo n 75 boerenfamilies, die allemaal weg moesten , vertelt Jan Bult. Hij, de 82-jarige inwoner van Lonneker, vertolkt in het hoorspel Hendrik Veures.

Het hoorspel
Bult deelt de hoofdrol met zijn nu 92-jarige dorpsgenote Annie Beumers, die echtgenote Mina speelt. Beiden waren nog kinderen toen de oorlog uitbrak, maar hebben de getroffen familie Veures goed gekend. De familienaam is gefingeerd en verwijst naar de plek van de woning voor (veur) de es. Maar de ontberingen van het verdreven gezin zijn levensecht. Aan de hand van door Bult in de loop der jaren verzamelde informatie over het oorlogsverleden van het vliegveldgebied en de omwonenden schreef Jan Schukkink het hoorspel, dat door Leonie Koenders (53) wordt verteld.

Dat gebeurde in samenwerking met ADT , zegt Bult over de betrokkenheid van de gebiedsontwikkelaar voor het luchthavengebied. ADT realiseerde zo n 130 hectare natuur- en recreatiegebied in de nabijheid van het vliegveld en het bedrijventerrein Technology Base. In die nieuw aangelegde natuur is er ook ruim aandacht voor het verleden van het gebied. De onlangs gereed gekomen luistersteen met het hoorspel over de familie Veures is daar een illustratie van. Eerder, zo n half jaar geleden, werden al een handvol informatieblokken onthuld met andere wetenswaardigheden over het vliegveld tijdens de oorlog.

Het is mooi en goed dat hier aandacht aan wordt besteed , zegt Annie Beumers, die ondanks haar hoge leeftijd nog onverminderd energiek en fit is en deze doordeweekse dag graag even met Koenders en Bult naar de luistersteen wandelt. Het was af en toe een angstige periode, die oorlog. Zelf woonde ik als jong meisje in de oorlog aan de Bergweg in Lonneker en ook wij moesten daar door de plaatsing van Duits afweergeschut toen een tijdje weg. Dat was niet leuk.

,,Het verdrijven van al die gezinnen, dat waren drama s , weet Bult. Er zijn families, met veel kinderen, die tijdens de oorlog vijf keer zijn verhuisd. Binnen drie weken moesten ze weg zijn, financiële schadeloosstelling was er nauwelijks. Alles moest weg; de mensen, de dieren, de machines. De mensen werden wel altijd opgevangen. Dat gebeurde door familie en vrienden. De zorg voor elkaar was groot.

De oorlog ging voorbij, maar de wrange lotgevallen van de verdreven gezinnen sleepten zich nog jaren voort. In 1952, zeven jaar na de bevrijding, keerden de laatste families terug. Bult: Het was een lange strijd, één die het waard is om door de mensen die hier nu langs lopen nog eens gehoord te worden.

Luistersteen
Het hoorspel is te beluisteren aan het Belevingspad, de wandelroute door het natuurgebied rond het vliegveld. Vanaf de parkeerplaats aan de Grefteberghoekweg komt de bezoeker na 200 meter bij de luistersteen. Met een QR-code kan het hoorspel met de mobiele telefoon worden beluisterd. Het hoorspel kan ook worden afgespeeld via www.vliegbasistwenthe.info/luistersteen.

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede. Foto: Reinier van Willigen
Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie?
Tip onze redactie via mail of telefoon. Deze vind je op onze contactpagina.