Enschede

Wekelijkse koopzondag in Enschede jaar na het begin: beeld is nog wisselend

Na jarenlange politieke discussie ging de kogel in oktober 2018 eindelijk door de kerk. Winkels in heel Enschede mochten voortaan elke zondagmiddag open zijn. Wat heeft het de ondernemers opgeleverd? De stand van zaken, een jaar later.

437600 938268
De consument moest even wennen aan de wekelijkse koopzondag. Zes weken na de invoering gingen de bezoekersaantallen in de binnenstad duidelijk omhoog, maar nog niet in die mate waarop was gehoopt. De centrumondernemers, verenigd in Winkelhart Enschede, verspreidden daarop in de hele binnenstad posters om de wekelijkse koopzondag onder de aandacht te brengen. Enschede Promotie voerde ondertussen zijn inspanningen op om zowel de Nederlandse als de Duitse consument te paaien.

Een jaar later lijkt de wekelijkse koopzondag algemeen ingeburgerd. De nieuwste cijfers van de Binnenstadsmonitor 2019 laten althans een groei zien van het aantal bezoekers op zondag (53 procent in 2018, tegen 39 procent in 2014). Die zijn in toenemende mate afkomstig uit Enschede zelf en uit Duitsland.

Wisselend beeld

In hoeverre profiteren ondernemers daarvan? Bestuurslid Peter Wicknig van Winkelhart, eigenaar van Punto Pasta aan het Van Heekplein, heeft âeen wisselend beeldâ. Kleinere ondernemers hebben er volgens hem veelal weinig baat bij, grote ketens juist veel.

âEen deel van de kleine zaken wil niet elke zondag meedoen, bijvoorbeeld omdat hun handel zich niet leent voor impulsaankopen. Er zijn er ook die wel willen, maar niet kunnen. Als je niet meedoet, ga je er per saldo qua concurrentiepositie op achteruit.â

Een van de belemmerende factoren voor menig kleine ondernemer is de planning van (extra) medewerkers. âHet aantrekken van personeel is in de hele detailhandel momenteel lastig. Voor kleinere ondernemers is het extra moeilijk om hun organisatie aan te passen om ook op zondag open te kunnen zijn.â

Verrijking
Grootwinkelbedrijven zien de wekelijkse koopzondag volgens Wicknig juist als een verrijking. Niet alleen wat hun eigen omzet betreft, maar ook voor de aantrekkingskracht van Enschede als bruisende winkelstad. âElke zondag open zijn draagt bij aan het verbeteren van je concurrentiepositie. De structuur van elke zondag open is voor de consument heel duidelijk.â

De wekelijkse zondagopenstelling is volgens Winkelhart een noodzakelijke zet geweest om als stad het hoofd te kunnen bieden aan de toenemende concurrentie. Die komt niet alleen van het internet, maar voor Enschede ook uit Duitsland. De winkeltijden bij onze oosterburen worden eveneens steeds ruimer, hoewel de zondag hierop (nog) een uitzondering vormt.

Toch is een wekelijkse koopzondag nog niet voldoende, is de overtuiging van Peter Wicknig en andere binnenstadsondernemers. Koopbehoeftes veranderen. Het is de vraag of en hoe de detailhandel zich nog meer moet wapenen tegen het groeiende gemaksgedrag van de consument. âMisschien kom je wel tot de conclusie dat je elke avond tot zeven of acht uur open moet blijven om de mensen binnen te halen die na hun werk nog even de stad in willen en snel iets willen kopen. Die mensen doen hun aankopen nu vanaf de bank op internet.â

Aantrekkelijker
Want ook al nemen de bezoekersaantallen op zondag toe, Enschede is er nog niet. Op straat is het in zijn totaliteit weliswaar drukker geworden, maar er is tegelijkertijd wel sprake van een lichte daling van het percentage mensen dat op zondag de stad in gaat om te winkelen. Bovendien geven de meeste bezoekers aan dat winkelen op zondag aantrekkelijker zou zijn wanneer er meer te doen is op het Van Heekplein, evenementen bijvoorbeeld (59 procent, Binnenstadsmonitor 2019).

De gemeente moet verder extra zorgvuldig kijken naar de nieuwe invulling van het beeldbepalende pand aan het Van Heekplein waaruit Hudsonâs Bay nog dit jaar vertrekt. Punt van zorg is bovendien dat de leegstand in de binnenstad na jaren van daling weer licht toeneemt. Peter Wicknig: âIk ben ervan overtuigd dat het achter veel etalages dun is. Zo links en rechts zal niet veel vet op de botten zitten. Ook dat kan een goede reden zijn om je aantrekkelijkheid als winkelstad nog meer te verbeteren en weerbaarder te worden tegen nieuwe ontwikkelingen.â

Omzetten op Woonplein schieten omhoog
De wekelijkse koopzondagen hebben het Woonplein een gemiddelde omzetgroei gegeven tussen de 15 en 18 procent. Dat zegt Joost Tiemersma van Woon & Slaap, woordvoerder van de ondernemers van het Woonplein. âDeze omzetgroei maakt voor ons als winkels het verschil tussen verlies dan wel break even draaien, en winst maken.â

Daarnaast hebben de wekelijkse koopzondagen voor meer werkgelegenheid op het plein gezorgd. âDit varieert uiteraard per type winkelâ, aldus Tiemersma. âBij Woon & Slaap staan wij op de koopzondag met vier adviseurs in de showroom en de Delifrance die in ons pand zit met twee gastvrouwen. Het Woonplein heeft grote sprongen vooruit heeft gemaakt en is nog volop aan het groeien.â

Voortrekker
Tiemersma was een van de voortrekkers in de strijd voor de wekelijkse koopzondag, die echter voortdurend op politieke tegenstand stuitte. Met name de ChristenUnie wist de zondagse openstelling lang tegen te houden en liet dat ook keihard vastleggen in het vorige coalitieakkoord. Bij de nieuwe coalitievorming ging de partij, onder bepaalde voorwaarden, toch overstag.

Hoe de ondernemer daar op terugkijkt? âVan de bijzondere, minder prettige politieke spelletjes die zijn gespeeld door de politiek heb ik veel geleerd. En laten we zeggen vergeven, maar niet vergeten.â

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede, foto: Emiel Muijderman

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via info@1twente.nl of bel redactie Enschede (053) 432 75 27 of redactie Hengelo (074) 256 6699.