Enschede

Bibliotheek Enschede stelt duizenden unieke publicaties tentoon

Ruim 13.000 boeken, documenten en afbeeldingen over Twente en vooral Enschede bewaart de bibliotheek op een aparte afdeling. Soms achter slot en grendel, want een deel is uniek. Te leen zijn de stukken niet, maar sinds kort wel in te zien voor liefhebbers.

439698 bie B1
Bert Hellegers | Tubantia

Adriane Oosterink haalt voorzichtig een boekwerk uit een vitrinekast. âEen van onze unieke exemplarenâ, zegt de medewerkster van de bibliotheek terwijl ze door de dikke dossiermap bladert. Het rapport met de titel De Enquête dateert uit 1890 en bevat de verslagen van gesprekken van de Staatscommissie Veegens met textielarbeiders. Die commissie werd destijds door inspanningen van kapelaan Alphons Ariëns ingesteld om de erbarmelijke omstandigheden in de Enschedese fabrieken aan de kaak te stellen.

Het rapport behoort tot de zogenoemde bewaarcollectie van de bieb. Een groot deel daarvan is uitgestald in een voormalige magazijnruimte op de tweede verdieping van het gebouw aan de Pijpenstraat. Ruim 13.000 boeken, documenten en afbeeldingen omvat de collecte. âWe zijn na de Tweede Wereldoorlog begonnen ze te verzamelen. Boeken en andere materialen over Twente en Enschede in het bijzonderâ, vertelt Oosterink (62). Sommige zijn zo bijzonder dat ze achter slot en grendel zitten. âOp de begane grond hebben we nog een paar duizend boeken, dvdâs en kranten die dagelijks in te zien zijn en ook te leen. Hier hebben we alle exemplaren verzameld die alleen ter inzage zijn.â

Vrijwilliger
Dat kon lange tijd niet vanwege personeelsgebrek maar sinds kort zorgt vrijwilliger John Subelack (69) op maandag- en woensdagmorgen van tien tot twaalf uur voor de bezetting van deze ruimte in de bibliotheek. Hij heeft het er zichtbaar naar zijn zin. âWelkom in de schatkamer van Enschedeâ, stelt Subelack met een lach vast. Om dat de onderstrepen, pakken Oosterink en hij enkele boeken en afbeeldingen die een deel van de geschiedenis van de stad vertellen.

Zoals een afdruk van een kaart uit de middeleeuwen waarop voor de eerste keer gewag werd gemaakt van Enschede. âUit 1119â, zegt Oosterink. âKijk, Enschede heette toen nog AnneSchethe.â Bijzonder is ook de collectie van Ooyik. Heeft de familie ooit aan de bibliotheek geschonken en bevat vele particuliere fotoâs van Enschede van vroeger. âEr komen hier regelmatig mensen om ze in te zien. Ook naar de uitgaven van het vroegere familietijdschrift Eigen Erf is veel vraag. Vaak wordt gevraagd of ze te leen zijn, maar dat doen we dus niet. Het is teer materiaal. We hebben alle jaargangen van 1927 tot 1941.â

Bijzonder verhaal
Ze haalt een boekwerk tevoorschijn met een bijzonder verhaal. Daarin zijn tijdschriften gebundeld die Anna Scholten, dochter van Hermine Wilhelmina Bleijdenstein en Jan Scholten, in 1936 en 1937 zelf maakte. Oosterink: âZe was van gegoede komaf. Een heel slimme dame. Eigenzinnig type ook. Ze vertaalde buitenlandse gedichten en maakte zelf ook gedichten. Die kwamen in haar eigen tijdschrift met de titel Objectieve en subjectieve grepen uit mijnen dagboeken. Die tijdschriften bracht ze zelf rond bij familie en bekenden. Deed ze op een step. Er werd toen heel vreemd tegen haar aangekeken. Misschien was ze haar tijd wel ver vooruit.â

In een hoek van de ruimte neuzen Lars van de Zandschulp (19) en Maurits Krijnsen (19) in mappen met oude fotoâs van de Enschedese binnenstad. Beide UT-studenten hebben vooral interesse voor de vroegere textielfabrieken. âOnvoorstelbaar hoe grootschalig die waren. Nog groter dan we dachten. We discussiëren vaak over hoe Enschede er nu uitziet en over hoeveel er is verdwenen. Wat er voor terug is gekomen, vinden we niet altijd even mooi. Enschede had meer met die oude fabrieksgebouwen kunnen doen.â

Oosterink wijst ze op het deel van de Twentecollectie op de begane grond. Fotoâs uit het gemeentearchief zijn er gedigitaliseerd. âDie kun je gemakkelijk bekijken op een touchtable. En we hebben er een collectie microfiches met regionale kranten vanaf 1872.â

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede, foto: Reinier van Willigen
Bericht naar de studio

Dit bericht gaat naar onze radiostudio. Tip voor de redactie? Mail naar redactie@1twente.nl.