Enschede

Laatste halte: buschauffeur Leonie uit Enschede is met pensioen

Vrouwelijke buschauffeurs bij de TET moesten begin jaren 80 uit het goede hout gesneden zijn. Leonie Jansen was de eerste. âDe bussen hadden nog geen stuurbekrachtiging. Ik moest soms gaan staan om het stuur van die oude DAF-bus rond te krijgen.â Nu is ze met pensioen.

449079 954261
Lilian ten Donkelaar | Tubantia

In 1983 stapte Leonie Jansen (nu 63) als eerste vrouwelijke chauffeur achter het stuur van een TET-bus. Nu hangt ze haar uniform aan de wilgen, met goede herinneringen aan collegaâs, passagiers en de mooie bussen. âHoe groter hoe beter, haha.â En een duistere herinnering aan een rit op 13 mei 2000.

Alles op wielen
Als kind was Leonie al geboeid door alles op wielen. âAls ik twintig jaar later was geboren, was ik naar een technische school gegaan. Maar dat was toen geen optie.â Op haar 19de verhuisde ze van Haaksbergen naar Enschede, waar ze bij een garage aan de slag kon. âAutoâs poetsen, accuâs verwisselen, olie verversen. Leuk werk.â

De garage deelde een pand met verhuurbedrijf Avis en daar kreeg ze de kans om autoâs op te halen. â Ik ben overal geweest. Groningen, Maastricht, Schiphol.â Op de kale Maasvlakte, tussen de uitgestrekte raffinaderijen, verdwaalde ze. âWat een spookstad. Het was al donker en ik kon de uitweg niet vinden. Er kwam een politieauto langs. Toen heb ik net zo lang met mijn lichten geknipperd tot ze terugkwamen. Rijd maar achter ons aan, zeiden ze.â

Rooie oortjes
Via via kreeg ze het advies om te solliciteren bij de TET. âIk heb meteen mijn groot rijbewijs gehaald. Tien lessen, eerste keer geslaagd.â Ze werd aangenomen, als vrouw in een mannenwereld, maar ze paste er zonder problemen tussen. âIk was in de garage wel gewend om tussen mannen te werken, en ik kon moppen vertellen waar de mannen rooie oortjes van kregen. Ik red me dâr wel mee, hoor, haha.â

Comfort en geen cash
De TET moest zich iets meer aanpassen. Er kwamen aparte toiletten en kleedruimtes voor vrouwen, want samen schuine moppen tappen is één ding, samen douchen is iets anders. De bussen kregen stuurbekrachtiging, zodat ook vrouwen door de bochten kwamen. In de loop der jaren - ze had achtereenvolgens TET, Oostnet, Connexxion, Syntus en uiteindelijk Keolis als baas - werd het werk steeds comfortabeler. âWe kregen airco, verstelbare stoelen, en computers. We hebben nu de pin, en de ov-pas. Geen stempels meer en ook geen contant geld. Dat hadden ze wel eerder mogen doen. Ik had soms een late dienst en dan moest ik twintig minuten stilstaan op de Helmerhoek met een volle geldla. Dat vond ik eng.â

Lijn 1
Leonie reed het liefst in de stad. âDe streekdienst, dat vond ik niks. Dat gejakker. Geef mij maar de stadsdiensten, die zijn geweldig. Je leert de passagiers kennen, je hebt altijd volk in de bus, gezellig. Lijn 1 naar de UT en de Wesselerbrink, dat was mijn lievelingsdienst. En dan vooral in het voorjaar. Je ziet alles ontluiken, al die dorre bomen langzaam lichtgroen worden. Ik zag een keer op de UT een ree uit de vijver drinken. Toen dacht ik: wat een mooi beroep heb ik toch.â

Nu zit het er op. Ze kijkt ernaar uit om lekker te fietsen, te wandelen met de hond en regelmatig nog eens op kantoor binnen te lopen voor een kop koffie. âWant de collegaâs, die ga ik nog het allermeeste missen. Het is mijn tweede familie geworden.â

De zwartste rit
De rit die voorgoed in haar geheugen gegrift staat, reed ze op 13 mei 2000. Om iets na half vier bracht de route haar naar Deppenbroek en Mekkelholt. Op Roombeek stond iets in brand, maar Leonie kon ongehinderd langs de Grolsch-fabriek, naar de volgende halte. Er zaten nog drie mensen in de bus en het lichtje brandde. âZe wilden eruit, dus ik stopte.â Ze opende de deuren en op dat exacte moment ontplofte S.E. Fireworks. âDe knal was ongelooflijk. Ik hoor hem nog steeds. De hele voorruit boog naar binnen, de hemel werd zwart en overal kwam glas en puin uit de lucht donderen.â

Nog altijd vraagt ze zich af wat er gebeurd is met haar drie laatste passagiers. âZe waren weg, ik zag ze niet meer. Ze zijn uitgestapt of eruit geblazen, ik heb het nooit geweten.â In shock reed ze weg. âIk dacht alleen maar: wegwezen. Het was net of ik in een rampenfilm zat.â Ergens op de UT stond ze stil. âDaar kwam ik weer bij. Ik moest daar helemaal niet zijn, maar ik herinner me ook niet dat ik daar naartoe ben gereden.â

Terwijl de stad in totale chaos verkeerde, nam ze contact op met de centrale. Rij maar naar de Zuidmolen, kreeg ze te horen, want daar staan wel honderd mensen die dringend weg willen. Ze startte de bus en ging aan het werk. Er moesten mensen naar huis. âMijn dienst duurde tot half zes. Wat moet je anders?â

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede. foto: Frans Nikkels
Bericht naar de studio

Dit bericht gaat naar onze radiostudio. Tip voor de redactie? Mail naar redactie@1twente.nl.