Zaterdagavond 24 en zondagmiddag 25 oktober is het weer genieten geblazen voor de liefhebbers van grappen en grollen in het Nedersaksisch. Voor de alweer dertiende editie van het Twents Buutfestival betreden zeven buutreedners het podium van stadstheater De Bond in Oldenzaal om niet alleen het publiek voor zich te winnen, maar ook een gooi te doen naar de eerste prijs, het felbegeerde beeldje van Antoinette Ruiter.
Voor de deelnemende buutreedners, afkomstig uit Twente maar ook uit de Achterhoek en Drenthe, mag het competitie-element een belangrijke rol spelen, dat is Annet Meijerink van het organiserende muziektheaterbureau Mélange is dat niet het belangrijkste doel van het festival. In de ochtendshow Twente wordt wakker van Twente FM zegt ze dat het niet alleen om de prijzen gaat. “Het gaat er om dat de mensen een mooie avond hebben; dat ze kunnen lachen.”
Achterliggend doel van de ‘wedstrijd’ tussen de tonpraters is volgens Meijerink het in stand houden van de Nedersaksische streektaal. Daarom is ze ook blij dat dit jaar voor het eerst een prijs te verdienen valt voor de buutreedner die het beste gebruik maakt van het Nedersaksisch. Het gaat om de ‘Willem Petas Prijs’; een eerbetoon aan wijlen Willem Rouwhorst, de befaamde Achterhoekse buutreedner met een groot hart voor de streektaal.
De dertiende editie van het Twents Buutfestival mag dan de nodige vertrouwde gezichten kennen, zoals Paul Wiefferink uit De Lutte als Proatpoal en Bennie Morsinkhof uit Haaksbergen als Karel van de Kate, volgens Annet Meijerink weten steeds meer jongeren hun weg naar Oldenzaal te vinden. Behalve Wiefferink en Morsinkhof nemen de volgende artiesten plaats in de ton: Mirjam Bekke uit De Lutte als ‘Non in de ton’, Bas te Velthuis uit Gelselaar in de Achterhoek als ‘Meister Gait’, het duo Mascha van der Zanden en Marcel Diepenmaat uit Haaksbergen als ‘Theo en Thea in transitie’, Joost Hoonberg uit Beuningen als ‘Scheelder zunner baas’ en Koop Drost uit Zuidwolde in Drenthe als ‘Koop Stroop’.
Alle buutreedners worden beoordeeld door een deskundige jury onder voorzitterschap van Harry Nijhuis. In de jury hebben zitting: Gerard Wieferink uit Denekamp, Bert Hellegers, Lex Schukking en Gerard Lage Venterink uit Oldenzaal. Geert Christenhusz, van het organiserende muziektheaterbureau Mélange, probeert als ‘wedstrijdcommissaris’ het geheel in goede banen te leiden. Net als in voorgaande jaren neemt Annet Meijerink van Mélange de presentatie voor haar rekening.
Het Twents Buutfestival wordt ‘uitgesmeerd’ over twee dagen. Op zaterdagavond wordt na het juryberaad niet alleen het bronzen beeld uitgereikt aan de beste buutreedner, maar ook de winnaar van de Willem Petas Prijs bekend gemaakt. Na hun tweede optreden op de zondagmiddag bepaalt het publiek wie de winnaar is. De mensen in de zaal kunnen met hun mobieltje via een QR-code stemmen op de favoriete tonprater. De stemmen voor de publieksprijs van de zaterdagavond worden ‘meegenomen’ naar de zondagmiddag.
De optredens van de buutreedners zullen op carnavaleske wijze worden omlijst. Zo betreden ze volgens Annet Meijerink onder vrolijke ‘bloasmeziek’-klanken en op passende wijze begeleid door dansmarieke Noor Heerink, het podium. Na een kwartier worden de buutreedners door dansmarieke Noor met een belletje gemaand een eind te breien aan hun verhaal.” Het publiek wordt bij binnenkomst in de foyer van stadstheater De Bond muzikaal onthaald met meezingers door het vijfkoppige ensemble De Hapjes. Annet Meijerink: “Ik denk dat ’t al met al een heel gezellige boel wordt.” Er zijn voor de zondagmiddag nog kaarten beschikbaar.