Scheidend rechter Ben Hendriks denkt elk jaar terug aan die ene dag met Italiaanse bende

Wat hij het liefst deed? De 69-jarige Hendriks kan niet kiezen tussen zijn werk bij politie, justitie en de rechtbank. "Dat liep synchroon aan mijn leeftijd en ervaring. Ze passen allemaal bij een levensfase. Ik groeide erin mee en heb nooit hoeven solliciteren", vertelt hij in de rechtbank van Almelo waar afgelopen vrijdag het afscheidsfeestje was.

Beruchte Keileweg

De actie zat vooral in het begin van zijn carrière, bij de gemeentepolitie van Rotterdam. Hendriks was onder meer pelotonscommandant bij de Mobiele Eenheid en projectleider overlastbestrijding prostitutie- en drugsproblematiek aan bijvoorbeeld de beruchte Keileweg (bekende prostitutieplek van weleer, red.). "Dat was in de tijd dat Yvonne Keuls verschillende boeken over verslaving schreef, zoals De moeder van David S. en Het verrotte leven van Floortje Bloem."

Want vroeger was echt niet alles beter. Misdaad tierde in de jaren tachtig welig in de havenstad, waar moord en doodslag aan de orde van de dag waren. "Zeker 42 doden per jaar door geweld. Veel meer dan nu. Nu wordt misdaad veel meer uitvergroot vanwege de vele media. Ik had overigens geen ervaring toen ik bij de politie begon, ik was jurist en kwam van Defensie."

Italiaanse misdaadbende

Met zijn geheugen is niks mis. Hendriks beschrijft gebeurtenissen uit een ver verleden alsof ze gisteren zijn voorgevallen. Ze staan op zijn netvlies gebrand, tot in de kleinste details. Sommige dagen springen eruit. Zoals 30 mei 1986, toen hij ontsnapte aan de dood tijdens de achtervolging van een Italiaanse misdaadbende.

"De zaak Osterman, een bankdirecteur wiens vrouw was ontvoerd voor losgeld. Een boek van Ludlum is daar losjes op gebaseerd. Ik heb tijdens de achtervolging een paar keer oog in oog met de daders gestaan, ze hadden mitrailleurs. Die mannen keken niet naar een mens meer of minder. Ik heb toen echt geluk gehad, anders had ik hier niet gezeten."

Toen Osterman terugkwam vroegen ze hem direct een compositietekening te maken met een tekenaar. "Nazorg bestond nog niet. Later heeft een verdachte gezegd dat ie het een fantastische dag vond. Elk jaar denk ik die dag aan wat er veertig jaar geleden is gebeurd."

Onbegonnen werk

Zijn start als aanklager lag eveneens in Rotterdam. In die functie kwam hij in Twente terecht, waar hij ook genoeg meemaakte, zoals de nasleep van de vuurwerkramp. Een zaak eruit lichten is onbegonnen werk. Te veel om op te noemen, al schudt Hendriks ze makkelijk uit de mouw: Het drama met de klaphamer in Haaksbergen, de kwartetmoord in Enschede, de moord op Sarah Kolenberg en de drugs gerelateerde vergismoord in Beckum; het is niet niks wat er door de jaren heen voorbij kwam in zijn werkzame leven.

'Verdachte blijft mens'

Van afstomping heeft Hendriks nooit last gehad, ook heeft hij nergens spijt van. En angst voor wraak door veroordeelden heeft hij naar eigen zeggen nooit gekend. "Ze weten dondersgoed dat ze het risico lopen om gepakt worden. Soms zit er iets van respect voor de rechter. Mensen willen toch gehoord worden. Ook wanneer ze forse straffen krijgen. Ja, ik blijf verdachten als mens zien. Ik hoef niet over de persoon te oordelen, alleen over z'n daad."