Duitse grenscontroles met zes maanden verlengd

Doorn in het oog

De controles aan de Duitse grenzen zijn inmiddels bijna twee jaar van kracht en blijven dat in ieder geval tot half maart 2027. In de eerste anderhalf jaar hield de Duitse politie volgens Der Spiegel ongeveer 68.000 mensen tegen die illegaal het land probeerden binnen te komen. Twee derde van hen zou direct zijn teruggestuurd.

Maar de grenscontroles zijn een doorn in het oog van Nederlandse grensgemeenten. Door files vlak voor de grens zijn de afgelopen jaren meerdere ongelukken gebeurd, waarvan enkele met dodelijke afloop. Volgens de NOS zijn er aan de Nederlandse kant van de grens zeker vier doden gevallen en meer dan tien mensen gewond geraakt.

Uit cijfers van Rijkswaterstaat blijkt dat in 2025 op de A1 42 ongevallen plaatsvonden. In 2023, toen er nog geen Duitse grenscontroles waren, ging het om acht ongelukken. Ook de filedruk in Overijssel nam volgens de ANWB in 2025 met bijna 20 procent toe. De belangrijkste oorzaak daarvan waren de Duitse grenscontroles bij De Lutte.

'Niet zo effectief'

Burgemeester Jeroen Diepemaat van Losser riep eerder dit jaar al op om te stoppen met de grenscontroles. Niet lang daarvoor kwam iemand om het leven bij een ongeluk in een file richting de Duitse grens, toen een busje achter op een vrachtwagen botste.

Volgens Diepemaat was niet duidelijk of de controles de directe oorzaak waren van het ongeluk. "Aan de andere kant: je kunt wel stellen dat als deze controle er niet zou zijn, de kans een stuk kleiner is dat dit soort ongelukken gebeuren."

De burgemeester noemde de controles bovendien "niet zo heel effectief". "De doelstelling was om de illegale immigratie tegen te gaan. Je ziet zowel in de Nederlandse als in de Duitse cijfers dat dat er eigenlijk nauwelijks uitgehaald wordt."

Schengenverdrag

Een Duitse rechter oordeelde in april dat de huidige grenscontroles in strijd zijn met het Schengenverdrag. Volgens de rechtbank beperken de controles het vrije verkeer van personen. Europese lidstaten mogen volgens het verdrag alleen grenscontroles invoeren als de openbare orde of interne veiligheid in gevaar is. De Duitse regering is in hoger beroep gegaan tegen de uitspraak en blijft de controles voorlopig uitvoeren.
Ondertussen is het Nederlandse kabinet juist van plan om te stoppen met de grenscontroles. Minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink wil de regels daarvoor vanaf 30 september versoepelen.