Oud-wethouder Marie-José Luttikholt kijkt met energie terug: ‘Het mooiste vak dat er is, je kunt veel betekenen en veranderen’

Als wethouder maak je al snel zestig tot tachtig uur per week. Nu ze een week geen wethouder meer is, moet ze wel aan die vrije tijd wennen. “Ik had altijd mijn iPad mee. Ook als je op vakantie bent, ben je toch altijd wel een beetje met je werk bezig”, zegt Luttikholt. 

“Maar dat hoort erbij en ik kreeg er ook energie van. Hiervoor werkte ik ook gewoon veertig uur per week bij Humanitas Onder Dak en deed ik het raadswerk er ook bij. Je moet dit werk alleen doen als je er energie van krijgt.” 

'Het mooiste vak dat er is'

Volgens haar is wethouder zijn het mooiste vak dat er is. “Je kunt als wethouder heel veel betekenen en veranderen.” Veel onderwerpen waar ze zich als raadslid hard voor maakte, zoals de herdenking van de April-Meistakingen, een andere inrichting van de WMO en het waterorgel, heeft ze kunnen aanpakken in het college. 

“We hebben ervoor gezorgd dat er bijvoorbeeld een vaste elektrische voorziening is voor de waterorgelshows.”

Volgens haar heeft het college veel kunnen betekenen voor de stad en blikt ze terug op een goede samenwerking met de coalitiepartijen BurgerBelangen Hengelo, CDA, VVD en D66. De verschillende politieke stromingen waren volgens Luttikholt “nooit een issue”.  

Spandoek tegen kernwapens

Die politieke vorming kwam voor Luttikholt pas veel later. Ze groeide op in de Achterhoek en kwam uit een boerengezin. “Mijn ouders stemden altijd CDA”, zegt Luttikholt. “Zelf was ik nooit lid van een politieke partij. Wel hing ik een spandoek op ten tijde van de demonstraties tegen kernwapens of hielp ik bij het organiseren van demonstraties in Groningen tijdens de invoering van de studiefinanciering.” 

Bij een bijeenkomst in Hengelo, vele jaren later, kwam ze in aanraking met de PvdA. “Die avond ging het ook al over het dichter bij elkaar brengen van inwoners en politiek. Dan spreken we over meer dan twintig jaar geleden. Daar vertelde de Partij van de Arbeid waar ze voor stonden en toen werd het meteen helder: ik moet bij de PvdA zijn. Daar heb ik nooit spijt van gehad.” 

Ze vervulde meerdere functies, van afdelingsvoorzitter tot uiteindelijk raadslid. Sinds 2010 zat ze in de raad, totdat ze in 2022 als wethouder toetrad tot het college.

Zorg anders vormgeven

Tijdens deze raadsperiode stonden grote veranderingen op de agenda. Het Hengelose zorgsysteem ging op de schop: van honderden, vaak kleine, zorgaanbieders naar een samenwerkingsverband van zeven grote zorgorganisaties en tientallen kleinere onderaannemers. 

Met de komst van de Wijkhuyzen wil de gemeente de zorg dichter bij de mensen brengen, laagdrempeliger maken en de oplopende kosten drukken.

Inwoner in zijn of haar kracht zetten

Volgens de wethouder was dat voor sommige zorgvragers ingrijpend, maar ging er ook veel goed. “Het is ingrijpend voor inwoners die hun vaste begeleider verliezen. Daar ben ik mij ook echt bewust van”, zegt Luttikholt. 

“Maar ik ben ook van mening dat een hulpverlener zich uiteindelijk onzichtbaar moet maken en vooral de inwoner in zijn of haar kracht moet zetten en veel zelf moet laten doen. Een inwoner moet niet volledig afhankelijk zijn van één persoon. Ook die hulpverlener gaat weleens op vakantie.”

“Dat je hulp op een andere manier vormgeeft, hoeft niet meteen te betekenen dat het ook slechter is.” Volgens Luttikholt is het bij sommigen niet goed gegaan. “Maar voor het grootste deel is die overgang eigenlijk toch best soepel verlopen. We hebben in één jaar tijd dertig bezwaarschriften ontvangen op in totaal 3.500 tot 4.000 indicaties die zijn overgegaan naar het nieuwe consortium.” 

De komst van de Wijkhuyzen vindt ze een goede ontwikkeling. Volgens haar is de zorg voor inwoners veel laagdrempeliger geworden. “Mensen voelen zich sneller gezien; ze hoeven niet eerst een indicatie op te halen bij de gemeente.” 

'Laagdrempelig'

Bij koffiemomenten in een van de wijkcentra of bij andere activiteiten kan vaak al worden opgemerkt hoe het met iemand gaat. “Moet er worden opgeschaald naar andere zorg of is een wijkactiviteit voldoende? Het is allemaal veel laagdrempeliger.”

Als wethouder was ze wijkwethouder voor onder andere de Hengelose Es, Groot Driene en Wilderinkshoek. Ze kijkt met plezier terug op de gesprekken met betrokken buurtbewoners. “Gerard Engbersen in de Hengelose Es is zo iemand. Superfanatiek en heel eerlijk over dingen die niet goed gaan in de wijk”, zegt Luttikholt. “Hij is ontzettend goed in het verbinden van partijen, zoals bijvoorbeeld bij het wijksportfeest Fit & Gezond. Je gunt elke buurt iemand als Gerard.” 

Twee jaar geleden werd bekend dat de kandidatenlijsten van GroenLinks en PvdA gezamenlijk op één lijst zouden komen te staan. Als echte sociaaldemocraat vindt ze de op handen zijnde fusie goed voor de linkse politiek.

“Je moet samen een vuist maken op links. Twee jaar geleden ben ik ook lid geworden van GroenLinks. De PvdA is van origine ook een fusiepartij, hetzelfde geldt voor het CDA. Het hoort er gewoon bij”, aldus Luttikholt. “Ik ben dan wel van de Partij van de Arbeid, maar dat betekent niet dat ik daarom tegen die fusie met GroenLinks ben.” 

Stap opzij

Met de nieuwe lijst vond Luttikholt het goed om, na meer dan twintig jaar in de lokale politiek, een stap opzij te doen. Ondanks dat ze het erg naar haar zin had, nam ze die keuze bewust. “Ik vind het gewoon niet slim om bij zo’n verandering te blijven zitten. Dan moet je ook groot genoeg zijn om een stap opzij te doen en ervoor te zorgen dat er een nieuw profiel en een nieuw gezicht kan komen te staan.” 

'Spel met de raad'

Luttikholt kijkt positief terug op de wisselwerking met de raad. Waar het er in andere gemeenten soms minder netjes aan toegaat, is dat in Hengelo volgens haar prima. “Die complimenten wil ik ook geven aan de raad. Het is eigenlijk nooit op de man. En als dat wel zo is, dan is er meteen iemand die de boel corrigeert”, zegt Luttikholt.

Ook op de debatten met raadsleden kijkt ze positief terug. Als voorbeeld noemt ze ANDERS!-voorman Glenn Dedecker. “Heel vaak ben ik het niet met hem eens, maar ik vind dat hij de politiek fantastisch bedrijft”, zegt de oud-wethouder. “Altijd op de inhoud en altijd scherp. Zoals het hoort.” 

'Ontkalken'

Nu ze geen wethouder meer is, staat ze open voor een nieuwe uitdaging en gaat zij zich verder oriënteren. “Iemand verwoordde het mooi: ‘Je moet eerst even ontkalken.’ Dat vind ik wel een goede benadering”, zegt Luttikholt. “Net als iedereen moet ik ook gewoon aan de bak. Ik heb nog genoeg bij te dragen, dus ik ben zeker op zoek naar een nieuwe functie.”