Afwijzing monumentstatus leidt tot sloop historisch pand Turfkade 15 Almelo

Het complex aan de Turfkade 15 in Almelo dient als gemeentewerf en als afvalbrengpunt van Twente Milieu. Het pand staat al sinds 1955 aan het Kanaal Almelo-De Haandrik. Het zal er echter niet lang meer staan, nu de sloop in zicht is en de nieuwbouwplannen binnenkort van start gaan.

Ruime meerderheid

Dat er nieuwbouw zou komen, werd al in 2022 bekendgemaakt. Een ruime meerderheid (90 procent) van de gemeenteraad stemde toen in met het centraliseren van de eenheid ‘Uitvoering Fysiek’ aan de Turfkade 15. Deze eenheid beheert de openbare ruimte in de gemeente Almelo en heeft meerdere locaties in de wijken binnen de gemeente.

Tegen centraliseren

Niet alle raadsleden waren het eens met deze beslissing. Oud-raadslid van Leefbaar Almelo, Bert Hümmels, stemde tegen. “De voornaamste reden dat onze partij tegen stemde was omdat we tegen het centraliseren waren. Wij vinden het juist belangrijk dat deze eenheid in de Almelose wijken blijft zitten.” 

Sloop gehele pand

Dat er sprake was van nieuwbouw aan de Turfkade was duidelijk, maar dat het gehele pand gesloopt zou worden, is Hümmels ontgaan. Hij vraagt zich dan ook af of dit wel duidelijk was aangegeven en of andere raadsleden hiervan ook op de hoogte waren. Hij vindt het dan ook ‘vreemd’ dat Erfgoedvereniging Heemschut en Stichting Cuypersgenootschap niet eerder een aanvraag hebben ingediend om het pand als monument aan te wijzen.

Jaren vijftig

De aanvraag voor het aanwijzen van het karakteristieke pand, gelegen aan het Kanaal Almelo-De Haandrik, kwam op 16 oktober vorig jaar binnen bij het college van B&W. In de aanvraag valt te lezen dat het pand een toonbeeld is van de architectuur uit de jaren vijftig en daarmee onderdeel is van het erfgoed van de gemeente Almelo. Beide organisaties pleiten dan ook voor het behoud van het pand en vragen aandacht voor het naastgelegen fabriekscomplex van Bolletje, dat grotendeels uit dezelfde periode stamt. 

Afwijzing

Het college wijst de aanvraag om meerdere redenen af. Het gebouw heeft wel cultuurhistorische waarde, maar volgens het college is de meerwaarde van behoud op deze plek klein. Dat komt doordat het complex aan de rand van de stad ligt en op zichzelf staat op een bedrijventerrein met veel verschillende soorten gebouwen. Daardoor komen de bijzondere kenmerken volgens het college niet goed tot hun recht.

Te duur

Kunnen bepaalde elementen dan behouden blijven? Het aanpassen of behouden van delen van het huidige gebouw zou veel extra kosten met zich meebrengen, laat het college weten in een brief aan de gemeenteraad. Dat past niet bij het doel om het nieuwe complex simpel en efficiënt te bouwen. Bij de plannen voor het nieuwe gebouw is wel gevraagd om aandacht te hebben voor de stijl van de wederopbouwperiode, aldus het college. 

'Financiële afweging ontbreekt'

Ondanks de aantoonbare cultuurhistorische waarde wil het college toch het pand slopen. Dat stuit bestuurslid van de Historische Kring Stad en Ambt Almelo, Bert Nijkamp, tegen de borst. In de podcast Wie Aa Zegt vertelt hij aan presentator Tom van den Berg over zijn betrokkenheid bij het verzoek om het pand van Twente Milieu te behouden als naoorlogs erfgoed. Ook fronst hij zijn wenkbrauwen over het feit dat het college aangeeft dat het financieel niet haalbaar zou zijn om het specifieke dak te behouden. Volgens hem wordt nergens uitgelegd hoe die financiële afweging is gemaakt. 

Bezwaar maken

Erfgoedvereniging Heemschut is van plan om bezwaar te maken tegen de afwijzing van de monumentstatus. Echter wachten zij op dit moment af welke stappen de politiek gaat ondernemen naar aanleiding van de discussie die is ontstaan over de afwijzing. Momenteel volgen zij de gang van de zaken op de voet. Stichting Cuypersgenootschap wacht af welke actie Heemschut onderneemt, omdat zij de hoofdindiener zijn van het verzoek. Of dit de huidige bouwplannen tegen zal houden, moet later blijken. 

Voor nu zijn de plannen voor de nieuwbouw al in kannen en kruiken en is de opdracht gegund aan Marku Bouw BV uit Lichtenvoorde. De voorbereidingen van de bouw starten dit voorjaar. Als alles volgens planning verloopt, verrijst in het eerste kwartaal van 2028 een ‘toekomstbestendig en duurzaam’ gemeentelijk complex met afvalbrengpunt aan de Turfkade.