Beoogde coalitie Hengelo wil verder op ingeslagen weg, maar oppositie vreest ‘muur van geslotenheid'

William ter Beek van 50PLUS toonde zich gematigd positief. Hij gaf aan als eenmanspartij voldoende munitie te hebben voor de komende raadsperiode. "Als je met goede oplossingen komt, waar de coalitie niet omheen kan, dan denk ik dat dat best gehoor krijgt bij iedereen." Ter Beek zei zich te kunnen vinden in het advies van de informateur, maar had ANDERS! (de partij die voorheen Lokaal Hengelo heette, groeide van 2 naar 3 zetels) ook wel graag onderdeel zien worden van het stadsbestuur.

'Meer openheid'

ANDERS! gaf op zijn beurt aan de komende jaren weer oppositie te gaan voeren op de inhoud. "Goede voorstellen zullen wij bekijken en minder goede voorstellen, daar zal je ons misschien wel met een gestrekt been op zien ingaan." Raadslid Glenn Dedecker voegde er wel aan toe dat de lage opkomst bij de verkiezingen (zo'n 50 procent) een teken is dat de politiek het vertrouwen van de burger moet terugwinnen door meer openheid te tonen.

'Vijfde partij niet nodig'

Raadslid Frank Peters van Pro Hengelo ging in op het verlies van zijn partij, die van 2 naar 1 zetel is gegaan. "Het is wat het is, maar wij gaan door." Peters zei het advies voor de zittende coalitie verwacht te hebben, maar gaf wel aan dat een vijfde wethouder niet van een vijfde partij hoeft te komen. De grootste partij kan wat hem betreft ook prima twee wethouders leveren. Met andere woorden: een coalitie van vier partijen kan ook prima: "Dat is beter voor de verhoudingen, omdat een college dan beter zijn best moet doen."

De SP noemde het resultaat van de verkenning niet verrassend, maar volgens fractievoorzitter Hugo Koetsveld had het ook anders gekund: "Het blijft toch een behoorlijk rechts beleid, wat we ook de afgelopen jaren hebben gezien, met veel bezuinigingen op het sociaal domein."

'Hetzelfde riedeltje'

Hij haalde ook de nieuwe bestuurscultuur aan, waarop vier jaar geleden is ingezet. "We hebben daar de afgelopen jaren toch bar weinig van gemerkt, want we gaan nu gewoon met hetzelfde riedeltje verder."

Koetsveld hoopt dat in de nieuwe raad meer ruimte is voor debat, waarin zowel coalitie als oppositie zichzelf ook echt kritisch durft te bevragen. "Te vaak zijn wij gestuit op een muur van geslotenheid."

Frisse wind in het college

Jeanet Nijhof van de PVV was evenmin verrast door het verhaal Trudy Vos, maar vond dat er te weinig aandacht was voor winnaars: "D66 was prima in te ruilen geweest voor ANDERS!. Een hele goede en stevige frisse wind in de coalitie geeft misschien ook betere resultaten en samenwerking."

David tegen Goliath

Ook Brian Geertshuis van FvD zei niet verrast te zijn. Hij omschreef een brede coalitie met een meerderheid van 24 zetels als een 'David-tegen-Goliathverhouding', die de democratische balans niet ten goede komt, waarop burgemeester Sander Schelberg de opmerking maakte of de partij wel wist wie er in die bijbelse krachtmeting heeft gewonnen. (Dat was niet reus Goliath, maar de kleine David.)

Brian Geertshuis wilde van de coalitiepartijen weten hoe die aankijken tegen inbreng vanuit de raad en de oppositiepartijen. "Wij weten hoe democratie werkt, maar een coalitie van partijen die het onderling eens zijn, is niet per se de beste afspiegeling van onze gemeente. Juist partijen die van mening verschillen, dwingen elkaar tot betere afwegingen."

Geertshuis zei dat FvD verantwoordelijkheid wil nemen en openstaat voor samenwerking met iedereen in de raad. "Wij zullen wat goed is ook belonen met onze steun, ongeacht de indiener en soms aanwezige ideologische verschillen. Dat hopen wij ook terug te ontvangen deze periode."

Raadsinitiatief

Herbert Capelle van Hengelose Burgers gaf aan dat kleine partijen over het algemeen niet zoveel invloed hebben op de besluitvorming. De fractie pleit voor het vaker gebruiken van het raadsinitiatief*, een instrument dat al jaren onbenut is gebleven. "Het zou echt heel erg mooi zijn als deze raad in deze komende periode zelf eens een keer iets kan doen en uitwerken."

'Debateren op de inhoud'

D66, dat als het aan Trudy Vos ligt straks verder mag regeren, gaf aan blij te zijn met de uitkomsten van informateur. Fractievoorzitter Sebastiaan van der Pal: "Ik heb echt het gevoel dat wij altijd alle discussies hebben gevoerd op inhoud en langs onze waarden. Als u dat anders ervaart, laat het weten. Want uiteindelijk zitten wij hier voor onze gemeente, voor al onze inwoners en niet alleen voor die 24 zetels, maar voor alle 37 zetels."

VVD-fractievoorzitter Mitchell Boers zei terug te kijken op goede verkiezingen: "Het ingeslagen pad wordt nu beloond door de inwoners. Dat moeten we natuurlijk niet vergeten", zei de liberale wethouderskandidaat. Ook Boers sprak over een uitgestoken hand naar de oppositie en gaf aan dat met partijen als de PVV en ANDERS! is samengewerkt om in het dossier afval zaken te verbeteren. 

In gesprek blijven

GroenLinks-PvdA is uiteraard ook blij met het verslag dat op tafel ligt en kan zich vinden in het advies voor een coalitie van deze vijf partijen en vijf wethouders. Raadslid én beoogd wethouder Nico-Tom Pen zei veel van de eigen standpunten in het informatieverslag terug te zien en vond de voorgestelde opzet een prima vertrekpunt om de onderhandelingen in te gaan.

Het CDA ziet de uitslag als een mandaat om door te gaan. Fractievoorzitter Ron Wesseling wees op het onderlinge vertrouwen, dat de afgelopen vier jaar is opgebouwd en ziet dat als basis voor de komende periode. Ook hij stak de hand uit naar de oppositie om samen te werken op basis van inhoud.

Raadslid en waarnemend fractievoorzitter** Han Daals van BurgerBelangen gaf aan met een ontspannen gevoel terug te kijken op de afgelopen bestuursperiode en tevreden te zijn over de resultaten die de huidige coalitie de afgelopen vier jaar heeft geboekt.

"Hengelo is al twee jaar achter elkaar de gemeente met de breedste welvaart van Nederland. Dat is wel het bewijs dat we op de goede weg zijn en op dit moment een hele goede koers volgen. Dat willen we graag voortzetten."

'Kopjes koffie'

Daals gaf aan de geluiden van de kleinere partijen te waarderen en beloofde hier ook rekening mee te houden. De nadruk ligt volgens hem op het behalen van resultaten voor de stad, waarbij leden van coalitie en oppositie met enige regelmaat samen een kopje koffie moeten drinken om aan de onderlinge verhoudingen te werken.

Formatiefase

Daals liet donderdagavond aan alle aanwezige fracties weten het advies 'van harte 'over te nemen. De partij zal op korte termijn het initiatief nemen voor het starten van formatiegesprekken met VVD, GroenLinks-PvdA, CDA en D66, die moeten leiden tot de vorming van een nieuwe coalitie.

* Een formeel instrument, waarmee een gemeenteraadslid zelf een voorstel voor nieuw beleid of een verordening indient, zonder tussenkomst van het college van B&W. Het stelt raadsleden in staat politieke agenda's te bepalen, beleid te sturen en financiële grenzen te stellen aan het college. 

** Vanwege persoonlijke omstandigheden die buiten de politiek liggen, vervangt Han Daals in elk geval tot de zomervakantie beoogd fractievoorzitter Jeffrey Scholten. Daals was de afgelopen vier jaar ook fractievoorzitter van BurgerBelangen.