Hengelo werkt aan oplossing afvalprobleem: Nog een jaar op de tanden bijten, daarna wordt het beter

Vooral bij de zogenoemde hotspots en milieupleinen is het een enorme rotzooi, omdat mensen al hun afval simpelweg naast de containers of palen dumpen. "We halen het op en even later staat er alweer een nieuwe zak", zegt Brand.

Nascheiding bij de hoogbouw

De gemeente Hengelo werkt inmiddels aan een oplossing voor de wijze van pmd-inzameling bij de hoogbouw, die niet heeft uitgepakt zoals het op de tekentafel is bedacht. Daarom wordt toegewerkt naar een nieuw afvalsysteem vanaf 1 januari 2027.

Eind deze maand neemt de gemeenteraad een besluit over de mogelijke invoering van nascheiding bij de hoogbouw, waarvan het college van burgemeester en wethouders voorstander is. Het moet een einde maken aan de plekken met zakken pmd- en restafval op straat en een schonere afvalstroom opleveren. 

Beperken ergste overlast

Komt er groen licht van de gemeenteraad, dan zijn de huidige problemen nog niet meteen opgelost, want een nieuw systeem is er niet meteen. "Voor de inwoners wordt het voorlopig nog wel even op de kiezen bijten."

Volgens wethouder Brand wordt wel geprobeerd om in de tussentijd de ergste overlast te beperken door het nemen van extra maatregelen. Zo wil de gemeente haken aan verzamelpalen bevestigen, een voorstel van GroenLinks. "Als zakken worden opgehangen, kunnen dieren er ook minder goed bij." De gedachten is dat dit minder ratten aantrekt en het zorgt voor minder zwerfafval dat uit opengereten zakken waait. 

Ook wordt overwogen om bij bekende hotspots nog vaker afval op te halen. Sinds april vorig jaar zijn er wekelijks al extra rondes om afval op te halen. Eventuele extra maatregelen bovenop de huidige inspanningen kosten wel extra geld, iets waar de gemeenteraad in dat geval ook nog een besluit over moet nemen.

Er zijn inwoners die willen dat de oude bovengrondse containers tijdelijk terugkomen, zodat de zakken afval in ieder geval van straat zijn. Daarvoor is vorig jaar ook een petitie opgesteld die destijds meer dan 3.000 keer werd ondertekend en tussentijds is aangeboden aan de raad. De petitie loopt nog steeds door en telt inmiddels meer dan 3.600 sympathisanten, die voorstander zijn van terugplaatsing van de bovengrondse containers.

'Bovengrondse container terug geen optie'

Brand zegt dat terugplaatsing van de bovengrondse containers niet zo eenvoudig is. Dit komt door een eerdere uitspraak van de Raad van State. Volgens de gemeente moeten eerst de benodigde inspraakprocedures worden gevolgd. Ook moet er een nieuw plaatsingsplan gemaakt worden.

Zou er al een keuze worden gemaakt om de bovengrondse containers tijdelijk terug te plaatsen, dan kan dat op z’n vroegst pas medio juni of juli en dat is volgens de wethouder niet haalbaar: "Dan investeer je veel geld voor een oplossing die hooguit een paar maanden meegaat", aldus Brand. 

Een motie die opriep om te onderzoeken of de containers tijdelijk teruggeplaatst kunnen worden, werd tijdens de raadsvergadering op 14 januari verworpen. 

Komt het voorstel voor nascheiding bij de hoogbouw eind deze maand door de raad, dan worden bij flats en appartementencomplexen straks 188 ondergrondse containers geplaatst waarin bewoners restafval en pmd (plastic, metaal en drankkartons) gezamenlijk kunnen weggooien. Dit afval wordt later machinaal gescheiden (nascheiding).

Laagbouw

Het college wil dat er voor de laagbouw niets verandert: daar blijft bronscheiding gelden. De keuze voor nascheiding bij hoogbouw is ingegeven door de hoge vervuilingsgraad van pmd-afval: bij flats is dat ongeveer 90 procent, tegenover zo’n 35 procent bij laagbouw.

Dat er ook bij de laagbouw winst valt te behalen, dat ziet Brand ook wel. "Daar zou je op termijn alsnog kunnen kiezen voor nascheiding, maar waarom zou je nu zaken veranderen daar waar het goed gaat?”

Bronscheiden versus nascheiden

Brand vindt nascheiden niet de heilige graal: "Als inwoners goed zouden bronscheiden, zoals dat heet, dan zou de kwaliteit van het verpakkingenafval nog beter zijn. Schoner dan wanneer we dat door een nascheidingsinstallatie laten doen.”

Hij wijst er verder op dat afvalverwerker Twence nog geen eigen nascheidingsinstallatie heeft. Ook dat kost tijd: "Als je bij Twence een nascheidingsinstallatie neer gaat zetten, dan zul je toch eerst moeten gaan kijken of dat ding ook goed werkt.” In de tussenperiode moet het afval van de Hengelose hoogbouw daarom mogelijk elders in Nederland of in het Duitse Münster worden verwerkt. 

En dan de kosten: wat betekenen de plannen voor de hoogbouwbewoners? "Die gaan straks per ‘klik’ betalen voor het gebruik van de ondergrondse container, naar verwachting rond de 50 cent per keer,” verwacht Brand.  Dat is een lager bedrag dan het tarief van 1,43 euro dat de laagbouw op dit moment betaalt voor het wegbrengen van restafval naar een ondergrondse container.

De 188 nieuwe containers die bij de hoogbouw straks nodig zijn en de extra kosten die in 2026 worden gemaakt voor extra ophaalrondes, worden gedekt uit de afvalreserve, is het plan. Daardoor lijkt een extra verhoging van de afvalstoffenheffing vooralsnog niet nodig.

Toch waarschuwt Brand dat kiezen voor nascheiding het probleem van bijplaatsingen en afvaldump niet oplost: "Het heeft ook te maken met gedrag en met de vraag of we elkaar nog durven aanspreken.”

Wat dat laatste betreft, doet de wethouder nogmaals een appèl op de Hengeloërs: "Probeer met elkaar de stad leefbaar te houden en doe datgene wat we met elkaar hebben afgesproken, door niet overal al die zakken zomaar neer te gooien.”

Op woensdag 28 januari neemt de gemeenteraad van Hengelo een besluit over een nieuw systeem voor inzameling en verwerking van Plastic verpakkingen, Metalen verpakkingen en Drankenkartons (PMD). De gemeenteraadsvergadering begint om 19:30.