Consensus Vocalis, het enige professionele koor van Oost-Nederland, verhuist van Enschede naar Hengelo. In Hengelo, onder de vleugels van de plaatselijke schouwburg, verwacht het koor in een warm bad terecht te komen, waar het Enschedese badwater de laatste maanden danig was afgekoeld. Directeur Francis Faas wil echter niet natrappen: "In Enschede zijn ook veel goede dingen gebeurd en we blijven onverminderd samenwerken met de gezelschappen daar."
Nee, geen kwaad woord over Enschede. In elk geval niet op papier. Faas weet hoe het werkt in het kleine wereldje van de klassieke muziek. Feit is dat vorig jaar de subsidies waar het koor grotendeels op dreef stuk voor stuk wegvielen. Zowel landelijk, als provinciaal en gemeentelijk. "Het Fonds Podiumkunsten (FPK) honoreerde ons verzoek om meerjarige subsidie ('een paar ton per jaar') niet, waardoor ook de eerder toegezegde provinciale subsidie van 125.000 euro per jaar wegviel. De klinkt misschien gek, maar die twee zijn aan elkaar gekoppeld."
Blijft over de gemeente Enschede. Het college van B en W kan haar eigen keuzes maken. Er werd aanvankelijk voor de komende vier jaar vier ton (dus 100.000 euro per jaar) toegezegd. Maar die toezegging was ook weer gekoppeld aan de schenking van het Fonds Podiumkunsten.
“Een externe adviescommissie had onze plannen als zeer goed beoordeeld en onze aanvraag dus gehonoreerd. De gemeente trok de gedane toezegging weer in met als motivatie dat we onze plannen niet zouden kunnen uitvoeren zonder het geld van het FPK en de provincie", aldus Faas. Ze gaf afgelopen voorjaar al te kennen dat ze daarmee oneens was. Ze vond dat het Enschedese college met de verkeerde argumentatie de toegezegde meerjarensubsidie had ingetrokken.
Uiteindelijk kreeg het koor dankzij een ingediende motie vanuit de gemeenteraad toch nog 100.000 euro van de gemeente Enschede toegekend voor het jaar 2025 en gaf de provincie aan 'het sneu te vinden dat alle subsidie ineens was weggevallen', waarna Overijssel toch nog met wat geld over de brug kwam.
Daarmee lag medio vorig jaar serieus de vraag voor of het koor zichzelf nu moest opheffen of zichzelf opnieuw moest uitvinden. "We gingen voor dat laatste. We moeten daarvoor wel terug naar de basis. Wie zijn we? Wat doen we? Die vragen zijn we nu aan het beantwoorden."
Tijdens een uitvoering in Schouwburg Hengelo sprak Faas met theaterdirecteur Raoul Boer. Die bood het koor onderdak in Hengelo. Het gaat om kantoorruimte voor Faas en haar ondersteunende collega's en de mogelijkheid om af en toe gebruik te kunnen maken van vergaderruimte. Voor de huur van zalen moet gewoon betaald worden, vertelt Faas: "Schouwburg Hengelo heeft met een middenzaal (300 stoelen, red.) echter een podium met de perfecte grootte voor ons. Enschede mist zo'n zaal."
Ze ziet de verhuizing als een nieuwe start voor het koor. "Hiermee hebben we hernieuwde energie gevonden om aan 2026 te beginnen. We zien met veel enthousiasme uit naar de toekomst in Hengelo. De stad ademt koorzang, we voelen ons er welkom en kunnen ons artistieke werkveld verder uitbreiden.”
Consensus Vocalis had overigens al een sterke band met Hengelo. Verschillende producties gingen er in première en ook de traditie van de Hemelvaartconcerten in de Kristalkerk kan mogelijk worden hervat. In april is het gezelschap coproducent van The Wall, de jubileumproductie van de 25-jarige Schouwburg Hengelo, waarin professionele zangers samen zingen met 35 vrijetijdszangers uit de regio. Faas kijkt daarnaast ook naar nieuwe partners, zoals Theater KamaK, 'om het werkveld te verbreden op het gebied van educatie, participatie, inclusie en diversiteit'.
Wat Enschede betreft blijven de bestaande samenwerkingen met de Nederlandse Reisopera, Phion, Theater Sonnevanck en Kaliber Kunstenschool van kracht. Maar hoe kijkt Faas nu terug op haar strijd met het stadsbestuur en de gemeenteraad? "Ik had nog graag een goed gesprek gehad met de betrokkenen daar, maar ik wil niet met een zuur gevoel terugkijken, laat staan natrappen. Er wordt al genoeg geschopt in de wereld."
Miste ze erkenning in de textielstad? "Ik vind inderdaad dat de waarde van ons koor nog wel eens onderschat wordt. Vergeet niet, we zijn het enige professionele koor in Oost-Nederland. Bij ons groeien talentvolle zangers op, waar de grote koren elders in het land, zoals het Nederlands Kamerkoor en Cappella Amsterdam, hun voordeel mee doen. Als wij omvallen, valt een belangrijke poot in het Nederlandse korennetwerk weg."
Faas heeft na het 'kaartenhuisjaar' 2025 vertrouwen in de toekomst. Voor eenmalige producties kunnen ze een beroep doen op projectsubsidies, maar hoe moet het zonder grote subsidieverstrekkers? Er staan immers nogal wat vocalisten en dirigenten op de loonlijst.
Het antwoord is in nevelen gehuld: "Voor de komende vier jaar hebben we een ruimhartige sponsor. Meer kan ik nu nog niet zeggen. We zijn nog in gesprek om dit verder in te richten. Daarnaast wil ik in het nieuwe jaar in gesprek met de Hengelose cultuurwethouder Marie-José Luttikholt hoe Hengelo ons kan ondersteunen.”