Deze organisaties voeren samen al vijf jaar strijd tegen eenzaamheid in Enschede: ‘Het is belangrijk om de juiste termen te gebruiken’

Samen1Enschede is een netwerk van lokale organisaties die zich tot doel hebben gesteld eenzaamheid terug te dringen, als onderdeel van het landelijke overheidsinitiatief ‘Eén tegen Eenzaamheid’. Onder meer zorginstellingen, de gemeente, ondernemers en ervaringsdeskundigen doen mee.

Een projectteam zorgt ervoor dat de boel draaiende blijft. Django Leutscher is daar sinds anderhalf jaar onderdeel van en vertelt wat de afgelopen vijf jaar is bereikt door het collectief. “Er is meer bewustzijn over eenzaamheid ontstaan, mensen komen vaker naar ons toe om erover te praten. Ook zien we het in de media steeds vaker terug.”

Verstoorde patronen

Leutscher vertelt over hoe mensen eenzaam raken. “De oorzaak is altijd iets wat gebeurt. Zoals een naaste die overlijdt of het krijgen van een nieuwe baan of een kind. Dat zorgt ervoor dat patronen verstoord worden, omdat je bijvoorbeeld ineens in een nieuwe omgeving met andere mensen zit. Daarop kan een fysieke reactie ontstaan, die kan leiden tot verslechterde zelfzorg, vermoeidheid of gevoelens van verlatenheid. Die reactie noemen we eenzaamheid. Dat is op zichzelf niet erg, maar het is wel belangrijk dat de verstoorde patronen worden hersteld.”

En daarvoor is het nodig om die signalen van eenzaamheid te zien en herkennen. Daarom ondersteunt het collectief onder meer initiatieven van mensen die anderen in de omgeving willen ontmoeten. “Vorig jaar hadden we een vrouw die merkte dat bij haar in de flat iedereen binnenbleef en nauwelijks contact met elkaar had. Samen met haar hebben we ervoor gezorgd dat er een kerstdiner werd georganiseerd voor de hele flat.”

Als duidelijk wordt dat iemand signalen van eenzaamheid vertoont, helpt het collectief zoeken naar de oorzaak, met het doel een oplossing te vinden. “We kregen van een fysiotherapeut te horen dat een vrouw vaak langer bleef om bij te praten”, geeft Leutscher als voorbeeld van zo’n signaal. Het netwerk keek vervolgens met de fysio wat er mogelijk was. “De vrouw had wel hobby’s, dus zijn we samen naar buurtcentrum Beien geweest. Helaas kon ze door haar fysieke gesteldheid niet overal aan meedoen. Dat was het achterliggende probleem waardoor ze eenzaam was, samen met haar kijken we nu wat er wel mogelijk is.”

Art Next Door

De partijen die aan het collectief meedoen zetten die dag hun handtekening onder de plannen voor de komende vijf jaar. “Het doel is vooral dat signalen van eenzaamheid worden herkend in Enschede. En wij gaan ervoor zorgen dat de deelnemende organisaties aan het werk kunnen met oplossingen.” Voorbeeld hiervan is het project Art Next Door van werkgroep Kunst en Welzijn. “Hierbij gingen buurtbewoners op pad met een camera om contact met elkaar te maken. De expositie daarvan is overigens nu te zien.”