Media-autoriteit wil 1Twente aanwijzen als lokale omroep Haaksbergen, wijkt af van advies gemeenteraad: 'Niet zorgvuldig tot stand gekomen'

Haaksbergen moet - zoals elke gemeente - eens in de vijf jaar opnieuw bepalen wie de lokale zendmachtiging krijgt. De aanwijzing van RTV Sternet liep eind september af. Voor de nieuwe periode meldden zich echter twee kandidaten: Sternet zelf en Stichting Omroep Haaksbergen, die de lokale tak van 1Twente zou moeten gaan vormen in die gemeente. Laatstgenoemde is met samenwerkingspartner Twente FM al actief als lokale omroep in acht gemeenten.

Om een onderbouwde keuze te maken stelde de gemeenteraad selectiecriteria vast en werd een onafhankelijke commissie in het leven geroepen om de plannen van beide aanvragers daaraan te toetsen. Ook begeleidde de gemeente gesprekken tussen de omroepen in een poging tot één gezamenlijke aanvraag te komen. Die gesprekken liepen op niets uit.

Selectiecommissie adviseert 1Twente, met kanttekening

In de beoordeling van de selectiecommissie scoorde 1Twente onder de streep hoger dan Sternet, waarbij de nieuwkomer het volgens de beoordelaars beter doet op ‘inhoudelijk zwaarwegende criteria zoals journalistieke controle, digitalisering, samenwerking en toekomstbestendigheid’. Zij adviseerden daarom aan de gemeenteraad om 1Twente voor te dragen als nieuwe lokale omroep.

Toch plaatste de commissie ook een kanttekening bij haar eigen advies. De aanwijzing geldt slechts voor ruim twee jaar, omdat vanaf 2028 een stelselwijziging wordt verwacht waarbij lokale omroepen verdwijnen en worden vervangen door streekomroepen. 'Om voor zo'n korte periode te veranderen van RTV Sternet naar 1Twente is wellicht niet verstandig', aldus de commissie. Ook wees zij op de inwerkperiode die een nieuwe organisatie nodig heeft.

College en raad kiezen Sternet

Het college nam die kanttekening over en adviseerde de gemeenteraad RTV Sternet opnieuw voor te dragen. Een meerderheid van de raad volgde dat voorstel en zette daarmee de rest van het rapport van de selectiecommissie opzij. Alleen PvdA stemde tegen, met vraagtekens over de gevolgde procedure.

De raad wilde met haar keuze ook aansluiten bij eerdere moties waarin werd uitgesproken dat Twente twee streekomroepen zou moeten krijgen bij de aanstaande stelselwijziging. Dat standpunt wordt gedeeld door RTV Sternet, terwijl 1Twente uitgaat van het huidige wetsvoorstel waarin één streekomroep voor heel Twente is voorzien.

‘Advies gemeente niet zorgvuldig’

Het Commissariaat voor de Media is echter van plan af te wijken van het advies van de raad, omdat dit niet voldoet aan de eisen van zorgvuldigheid. Dat stelt de toezichthouder maandag in een brief aan de betrokken partijen.

Deze benadrukt normaal terughoudend te zijn met zo’n besluit. 'Het Commissariaat kan aan een wettelijk voorgeschreven advies van een gemeenteraad niet lichtvaardig voorbijgaan (...) Het is bestendig beleid van het Commissariaat om het gemeenteraadsadvies te volgen indien het gemeenteraadsadvies zorgvuldig tot stand is gekomen’. De waakhond zegt daarbij te moeten zorgen dat iedereen gelijke kansen krijgt en dat de procedure voorspelbaar is.

Maar van die nauwkeurigheid is hier geen sprake, stelt de media-autoriteit. De raad baseerde zich niet op de vastgestelde toetsingscriteria en het bijbehorende advies van de selectiecommissie in voordeel van 1Twente, maar op andere overwegingen zoals de aanstaande wetswijziging en de korte tijd waarin de omroeplicentie nog geldt. Het Commissariaat oordeelt daarom 'dat het advies van de gemeenteraad van Haaksbergen niet aan de voorwaarden van zorgvuldige totstandkoming en deugdelijke motivering voldoet', nu er 'aan de hand van andere, niet voorzienbare, criteria is geadviseerd’.

Definitief besluit

Het Commissariaat wil nu alsnog Stichting Omroep Haaksbergen (lees: 1Twente) aanwijzen als lokale publieke omroep voor Haaksbergen, gebaseerd op het advies van de onafhankelijke selectiecommissie. Dat is volgens de waakhond wél ‘zorgvuldig tot stand gekomen en deugdelijk gemotiveerd’ op basis van de vooraf vastgestelde criteria.

De gemeente Haaksbergen en RTV Sternet mogen binnen twee weken reageren op het voorgenomen besluit. Na beoordeling van eventuele antwoorden neemt het Commissariaat een definitieve beslissing of zet het zonodig nog andere tussenstappen voordat het tot een besluit overgaat.