Wierden draait pilot Proeftuin Drinkwaterwinning voor provincie: ‘Lessen uit Wierden nemen we mee naar andere winningen’

De Wierdense bodem is daarom van groot belang voor de drinkwatervoorziening. Om in beeld te brengen wat nodig is om dit ook op lange termijn te kunnen volhouden en daarmee ervaring op te doen start de provincie Overijssel een Proeftuin Drinkwaterwinning in de gemeente Wierden. 

Kwetsbare drinkwaterwinningen

De Proeftuin Drinkwater is gericht op acht kwetsbare drinkwaterwinningen in Overijssel. “In het intrekgebied van de winning Wierden, dat is het bestaande waterwingebied, gaan we als eerste aan de slag. Rond deze winning spelen meerdere opgaven en deze winning is heel belangrijk voor voldoende drinkwater in Twente”, stelt Sonja Paauw, woordvoerder Gedeputeerde Staten provincie Overijssel.

Allereerst wordt geïnventariseerd wat de wensen en opgaven van eigenaren, gebruikers en andere belanghebbenden in dit gebied zijn. Wat is er al bekend, wat wordt er al gedaan, zijn er witte vlekken. “Daarbij is de inbreng van de belanghebbenden nodig. Samen met hen brengen we mogelijke oplossingsrichtingen en maatregelen in beeld, met als doel om de drinkwaterwinning voor de regio Twente veilig te stellen.” 

Stikstof en fosfaat

Een voorbeeld van een opgave is het behalen van de normen voor nutriënten (stikstof en fosfaat) in het grondwater van het betrokken gebied. De deelnemers aan de Proeftuin Drinkwaterwinning zoeken, samen met de boeren, naar mogelijke oplossingen om deze waterwingebieden minder te verontreinigen met nutriënten. “De provincie wil hier ervaring opdoen met het oplossen van voorkomende problemen, samen met alle partijen die hierbij betrokken zijn”, aldus Paauw. Maar, zo stelt de provincie, daarbij moet er wel aandacht zijn voor het economisch perspectief van de boeren.

Minder intensief

Wethouder Ten Brinke is positief over het besluit van de provincie om deze pilot in Wierden te houden. “We gaan samen met onze boeren en de provincie verkennen of we bijvoorbeeld rondom de drinkwaterwinning grond kunnen afwaarderen. Stel, je hebt een bedrijf in het intrekgebied, en je zou daar je intensieve veeteelt willen wijzigen in een agrarische activiteit die minder intensief en beter voor de grond is. Daar heeft de provincie baat bij, en Vitens evengoed”, aldus Ten Brinke. De waarde van de grond daalt, en boeren kunnen hiervoor dan een compensatie ontvangen.

Ten Brinke: “De provincie heeft veel grond opgekocht nabij het Wierdenseveld, daar zit een overlap in met het drinkwatergebied. De provincie kan bijvoorbeeld die gronden uitgeven, zodat de boeren die kunnen gebruiken voor extensivering. Dat zijn allemaal zaken die besproken kunnen worden.”

Gekeken wordt wat er met welke maatregelen bereikt kan worden. “De lessen vanuit de winning Wierden nemen we mee naar de andere zeven winningen”, zegt Paauw.

13 miljoen euro

Rond 13 miljoen euro is beschikbaar voor het onderzoeksproces en voor mogelijke maatregelen. Paauw: “De Proeftuin start met de waterwinning Wierden en kan uitgebreid worden naar andere winningen. Hoeveel geld naar de waterwinning Wierden en de omgeving gaat, is afhankelijk van het verloop van de Proeftuin." Het geld kan pas ingezet als de provincie en belanghebbenden tot een aanpak en bijbehorende maatregelen zijn gekomen.

De Proeftuin Drinkwaterwinning start begin 2026. Dan wordt ook bekendgemaakt hoe boeren hieraan mee kunnen doen en of ze zichzelf kunnen melden, of dat ze benaderd worden door een van de deelnemende instanties. De Proeftuin Drinkwaterwinning loopt tot 2028.