'Waarom het zo lang duurde voor Hengelo haar canon had? Omdat deze stad ongewoon gewoon was'

Dat zegt Hans de Gruil, die de afgelopen jaren deel uitmaakte van de vierkoppige projectgroep, die de canon geboren liet worden. De canon vertelt het verhaal van de vijftig belangrijkste hoofdstukken uit de geschiedenis van Hengelo en elke Hengeloër zou de kans moeten krijgen daarmee in aanraking te komen. Zeggen De Gruil en Ten Harkel.

CanonvanNederland.nl

Om die reden is de canon niet alleen (tijdelijk) te zien als expositie in Bibliotheek Hengelo en online (sinds 2 weken) via CanonvanNederland.nl, maar komen er ook een spel (Canon Clash) en een fietsroute langs tal van bijzondere plekken in Hengelo, waar zich deze hoofdstukken hebben afgespeeld. Uitrusten kan op zogeheten 'vensterbankjes', een dubbelzinnige verwijzing naar de hoofstukken, die in een canon 'vensters' worden genoemd.  

Museum Hengelo

De vice-voorzitter van Museum Hengelo is blij dat de canon er, na jaren van onderzoeken, overleggen en schrijven, nu eindelijk is: "We hebben in Hengelo een mooi museum, maar is de collectie echt toegespitst op wat Hengelo is? Als we nu eens alle belangrijke gebeurtenissen op een rijtje zetten, dan kunnen we aan de hand daarvan zo nodig de inrichting van het museum bijstellen."

Henk ten Harkel vond het jaren geleden al hoog tijd voor een eigen canon: "Bijna elke stad in Nederland had er een, maar wij nog niet. Nu is-ie er gelukkig, maar we zijn wel tien jaar te laat." Hans de Gruil begint te vertellen waarom het zo lang duurde: "Het begon ooit met de Canon van Nederland en daar haakten provincies en steden bij aan, maar in Hengelo ging het inderdaad niet van harte." Waarom niet? Ten Harkel maakt het af: "Hengelo was en is een trage, ambtelijke stad. Qua sfeer is er hier niet veel veranderd. Voor je het weet maak je zelf onderdeel uit van de geschiedenis."  

beeldbepalende vrouwen

Dat geldt in elk geval voor zestiger Ten Harkel en tachtiger De Gruil. Als Hengelose Forrest Gumps maakten ze bijvoorbeeld juffrouw Harcolien Smit mee, een van de beeldbepalende vrouwen uit de vorige eeuw. Ten Harkel: "In eerste instantie hadden we haar over het hoofd gezien, maar juffrouw Smit verdient een plekje in de canon als een van de eerste vrouwelijke politieagenten van Nederland."  

Ze deed meer: als een jongerenwerker avant la lettre organiseerde ze verkeerslessen en voetbaltoernooien voor de jeugd. Ten Harkel: "Ze begon in het jaar dat ik ben geboren, 1956. Een heel strenge vrouw die op haar scootertje door Hengelo reed en overal de jeugd aansprak op wat ze deden: 'Henk, geen kattenkwaad uithalen, hè!?' Mijn vrouw Rita, destijds ook een tiener in Hengelo, was gewoon bang voor haar."

'Blinde vlek voor vrouwen'

Zoals gezegd was in de concept-versie van de canon helemaal geen plek ingeruimd voor juffrouw Smit. De Gruil: "Daarom is het goed dat een klankbordgroep, waarin ook de nodige vrouwen zaten, zich erover gebogen heeft. De vierkoppige, volledig mannelijke, projectgroep had kennelijk een blinde vlek voor vrouwen."