Overschrijding van de uitstootnormen van gevaarlijke stoffen door de Asfalt Centrale Twente (ACT) in Hengelo waren voor de gemeente vorig jaar aanleiding om, naast handhaving, naar mogelijke andere scenario's te kijken. Hoewel het stadsbestuur zegt dat het opkopen van de fabriek niet aan de orde is, hebben ambtenaren van de gemeente Hengelo juli vorig jaar bij de gemeente Nijmegen aangeklopt voor informatie en advies over de aankoopprocedure van de Nijmeegse asfaltcentrale APN en de taxatie. De informatie werd verzameld voor een mogelijke opdracht van het college van B en W om een extern bureau te laten onderzoeken welke opties er zijn.
De gemeente Nijmegen kocht twee jaar geleden de asfaltcentrale voor bijna 7 miljoen euro van eigenaar Dura Vermeer, nadat de gemeenteraad in december 2022 het college van B en W opdracht gaf te onderzoeken of aankopen van de asfaltcentrale APN mogelijk was. Nijmegen kocht de asfaltcentrale om de aanhoudende stank- en milieoverlast voor omwonenden te beëindigen en zo de leefbaarheid en gezondheid in Nijmegen-West te verbeteren.
In de Hengelose gemeenteraadsvergadering van 17 juli 2024 werd de aankoop van de Nijmeegse asfaltcentrale als voorbeeld aangehaald. SP'er Vincent Mulder wilde van burgemeester Sander Schelberg weten of er contact was met het college van B en W in Nijmegen over de overwegingen daar om de centrale aan te kopen. Het raadslid informeerde of een dergelijk scenario ook in Hengelo mogelijk is. Schelberg antwoordde dat de situatie in Hengelo 'wel heel erg anders was dan de situatie in Nijmegen.'
Fragment uit de raadsvergadering met compilatie van twee fragmenten; een vraag van SP-raadslid Vincent Mulder en het antwoord daarop van de burgemeester:
Uit een interne memo van 8 juli 2024, die 1Twente in handen heeft, blijkt dat de gemeente daar intern anders over dacht en wel parallellen trok: “Tussen de asfaltcentrale in Nijmegen en die in Hengelo zijn zowel overeenkomsten als verschillen. In Nijmegen ligt de asfaltcentrale ook in de omgeving van een woonwijk. Zij kennen dezelfde handhavingsprocedures aangaande de milieunormen.”
De gemeente wees er wel op dat financiële uitkomsten weleens anders zouden kunnen zijn 'gelet op een bodemverontreiniging en hergebruik van gronden.'
Medewerkers van de gemeente Hengelo hadden begin juli, dus twee weken voor de betreffende raadsvergadering, contact met een projectontwikkelaar van de gemeente Nijmegen. Die leverde een taxatierapport aan en ook andere bruikbare tips. Ook werden er gegevens uitgewisseld van ‘externe experts’, die Nijmegen destijds inhuurde om de problematiek rond asfaltcentrale APN op te lossen en zo'n proces kunnen begeleiden.
“Ze hebben goede ervaringen met dit bureau", schrijft een medewerker van de gemeente aan een collega. "Het zou misschien een aanbestedingsprocedure kunnen worden, maar dan kunnen we deze naam in ieder geval onthouden.”
De projectontwikkelaar van de gemeente Nijmegen was bereid om persoonlijk langs te komen in Hengelo om de gemeente uitgebreid bij te praten. Hij wilde ook een paar experts meenemen om het traject zo goed mogelijk toe te lichten. In Hengelo zagen de beleidsmedewerkers dat wel zitten: “We kunnen ons dan verder verdiepen in het proces. Wellicht goed om een keer te doen.”
Hengelose ambtenaren waren ook welkom om naar de Waalstad te komen en werden daarvoor zelfs meerdere keren uitgenodigd. Het is niet bekend of en wanneer een bezoek daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.
Het college van B en W formuleerde in het najaar van 2024 een onderzoeksopdracht, die zou moeten leiden tot een zo gezond mogelijke leefomgeving voor zowel buurtbewoners als het bedrijf. Doel van het onderzoek was ook om naar opties te kijken als beëindigen, verminderen of verplaatsen van de bedrijfsactiviteiten. Er was wel een voorwaarde: de ACT zou dan wel moeten meewerken aan zo'n onderzoek.
De gemeente bleek bereid om de kosten van het onderzoek te financieren en het onderzoek te faciliteren. Dit zou dan eind 2024, begin 2025 uitgevoerd moeten worden. De gemeente Hengelo sprak vervolgens met de directie van het bedrijf, maar die zou volgens de gemeente niets zien in een onderzoek.
Een verschil met de kwestie rond asfaltcentrale APN in Nijmegen is dat het bedrijf daar wél bereid was om in gesprek te gaan om andere scenario's te onderzoeken, waaronder verkoop en sluiting van de asfaltcentrale. Op 1 juni 2022 schreef de directeur van de fabriek in Nijmegen aan de wethouder:
“Omdat wij altijd een goede buur hebben willen zijn en de zorgen die bij bewoners in de omgeving leven zeer serieus nemen, hebben wij de gemeente Nijmegen aangegeven dat APN bereid is om dit scenario verder uit te werken en indien mogelijk ook tot een overeenkomst te komen.”
Een groep bezorgde Hengelose omwonenden van de ACT, die samen het BuurtoverlegACT vormen, kregen in december 2024 in een bijeenkomst met de gemeente Hengelo 'informeel' te horen dat de gemeente de ACT niet uitkoopt of verplaatst. Dit zou te duur zijn en ook zou er geen geschikte alternatieve locatie zijn. De gemeente kon geen antwoord geven op de vraag van de bewoners wat zoiets dan zou gaan kosten.
In januari 2025 liet de gemeente Hengelo op vragen van de redactie van 1Twente weten dat 'precieze bedragen' niet waren uitgerekend. "Dit zou onderdeel uitmaken van het onderzoek", aldus een woordvoerder.
1Twente volgt de perikelen rond Asfalt Centrale Twente (ACT) in Hengelo op de voet. Die ligt al jaren onder vuur vanwege stankoverlast en gezondheidsrisico’s door uitstoot van schadelijke stoffen. Omwonenden maken zich zorgen, de gemeente legt dwangsommen op en het bedrijf werkt naar eigen zeggen ondertussen hard aan emissiereductie. 1Twente heeft in februari 2025 een zogeheten 'Woo-verzoek' ingediend bij de gemeente Hengelo. Doel van het verzoek is om meer openheid en inzicht te krijgen in de problemen die spelen en hoe die worden opgelost.