Voortbestaan Enschedees hospice onder druk: meer vrijwilligers nodig die mensen begeleiden richting het einde

Bij binnenkomst in het hospice komen de lachende gezichten, gezellige gesprekjes en de geur van koffie je tegemoet. Niet per se wat je zou verwachten van een plek waar mensen overlijden, misschien. De vrijwilligers die de boel draaiende houden bieden palliatieve zorg en begeleiden bewoners in de laatste fase van hun leven, samen met professionele 24-uurs hulp van Livio.

Thuisplek

“We noemen het een ‘bijna-thuis-huis’”, vertelt bestuurslid Marcel Garritsen van Hospice en Leendert Vriel Enschede Haaksbergen. “Hier kan in principe alles wat mensen thuis ook zouden doen. Als iemand om 11 uur ’s avonds nog een kroketje wil, dan kunnen we dat gewoon regelen. Het is een thuisplek voor mensen waar ze in alle rust en met alle aandacht kunnen sterven.” De ruim vijftig vrijwilligers hebben passie voor het werk, een warm hart en bieden een luisterend oor. En daar zijn de bewoners van het hospice maar al te blij mee.

'Veel beter te pas'

Eén van de bewoners is de 85-jarige Gep Vos. Een goedlachse, humoristische en ontzettend lieve vrouw. Ze heeft ongeneeslijke darmkanker en zit sinds zo’n zeven weken in het ‘bijna-thuis-huis’. “In het ziekenhuis gaven ze nog maar één of twee dagen te leven, zo ziek was ik." Als ze uit het ziekenhuis ontslagen wordt, kiest ze er niet zelf voor om naar het hospice te verhuizen. “Ik wist helemaal niet dat dit hier zit. Het werd mij aangeraden en daar ben ik heel blij om. Dat is zo’n goede keuze geweest. Het is hier fantastisch.”

“De kanker gaat natuurlijk niet weg, maar hier is het goed te doen”, gaat Vos verder. “Hier wordt goed voor je gezorgd, je krijgt alles wat je wenst en je krijgt veel persoonlijke aandacht. Ik voel mij hier zó ontspannen: dat is ook goed voor de gezondheid. Sinds ik hier woon, ben ik véél beter te pas.”

Niet bang voor de dood

Ondanks dat mevrouw Vos zich veel beter voelt dan een tijdje terug, weet ze dat ze doodgaat. “Er komt een einde aan mij, dat is logisch. Maar dat ik hier misschien dood kan gaan, stelt me gerust.” Ze geeft aan niet bang te zijn voor de dood. “Mede door het personeel hier, omdat ik weet dat ze dan bij mij zullen zijn. Ik vind het wel heel verdrietig om mensen die je hier leert kennen te verliezen, of om zelf mensen achter te laten.” 

Feit blijft dat mensen overlijden in het hospice en dat er ook veel verdrietige momenten zijn. “Soms krijg ik dat helemaal niet mee”, vertelt Vos. “Dat wil ik ook liever niet.” Altijd positief blijven, dat is dan ook het levensmotto van de 85-jarige vrouw. “Zelfs in deze situatie zie ik nog lichtpuntjes. Soms ik denk: zou ik nog beter kunnen worden? Zou ik nog weer naar huis kunnen? Dat gaat natuurlijk niet gebeuren en dat is jammer, maar ik blijf er niet in hangen.”

Een positieve sfeer

Niet alleen deze specifieke bewoonster, maar ook de medewerkers verspreiden positiviteit. “Mensen denken vaak dat iedereen hier met trieste gezichten rondloopt. Dat is absoluut niet waar”, vertelt Garritsen. “We hebben het heel gezellig met elkaar en we lachen vaak – óók met de bewoners.” Volgens hem krijgen vrijwilligers veel terug voor het werk dat ze doen. “Je moet een deel van je tijd willen geven aan iemand die hier de laatste fase van zijn leven uitzit. Het geeft veel voldoening om daar een bijdrage aan te mogen leveren.” 

Dat bevestigt gastvrijwilliger Rudi Valley: “Mensen begeleiden in de laatste fase van hun leven is heel tevredenstellend werk. Het is mooi om in hun laatste dagen nog een glimlach op hun gezicht te kunnen bezorgen. Het leven eindigt pas bij de dood, niet daarvoor.” 

Valley is pas twee jaar vrijwilliger, maar vertelt vol lof over zijn werk. “Nu denk ik: was ik er maar eerder mee begonnen. Ik ga altijd vrolijk weg als ik hier ben geweest, ook al zijn de omstandigheden er niet altijd naar.” Daar stemt zijn collega Tonie Wassenaar mee in. “Maar er zijn ook pittige dagen. Soms moet ik even ‘ontdooien’, zoals ik het zelf graag noem. Even afstand nemen om bepaalde emoties een plekje te kunnen geven.”

Vrijwilligers gezocht

“De jaarlijkse open dag is een mooie gelegenheid om aan mensen uit te leggen wat we doen”, licht Valley toe. Bestuurslid Garritsen hoopt zaterdag bezoekers te enthousiasmeren. “Het bestaan van dit soort vrijwilligersorganisaties is extra belangrijk nu de reguliere zorginstellingen de vraag niet meer alleen aankunnen. Die instellingen luiden de noodklok en zeggen dat zorg moet worden teruggegeven aan de samenleving." Met andere woorden: iedereen moet zijn steentje bijdragen.

“Het liefst zouden we richting de honderd vrijwilligers gaan”, vertelt hij. "Dan zouden de diensten veel makkelijker opgevuld kunnen worden.” Het vrijwilligerswerk is voor jong en oud. "En werkervaring in de zorg is niet nodig. Maar empathie, een warm hart, een eigen persoonlijkheid en de juiste intenties wel.”