Hoe breng je breng je een historisch proces tegen een beruchte Twentse crimineel van 250 jaar geleden anno nu voor een breed publiek tot leven? Het locatietheaterspektakel ‘De veroordeling van Huttenkloas’ laat overtuigend zien dat het kan: met eigentijds volkstheater in de geest van Herman Heijermans. Dicht bij de plek waar die crimineel met vrouw en zoon destijds, onder het toeziend oog van 20.000 (!) nieuwsgierigen, op gruwelijke wijze werden terechtgesteld.
Met veel humor wordt het publiek op het terrein Toetersdennen in recreatiepark Het Hulsbeek in Oldenzaal meegenomen naar een tijd, waarin onze voorouders moesten zien te overleven onder erbarmelijke sociale en economische omstandigheden. Scriptschrijfsters Marije Gubbels en Amarins Romkema maakten dankbaar gebruik van het format van het tv-programma ‘Welkom bij de Romeinen’ om het historische verhaal van de beruchte struikrover en moordenaar Klaas Annink (Huttenkloas) en zijn gezin naar onze tijd te halen.
Dat werkt wonderwel, mede doordat Karlijn Koel haar rol als geëxalteerde host Josje Hutten van ‘De Grote Radbraak Show’ fenomenaal invult. Zij vormt de perfecte schakel tussen de barre tijden van Huttenkloas en onze huidige tijd. Waarbij er overigens soms verrassende overeenkomsten aan het licht blijken te komen. Dit format biedt ook alle mogelijkheden om voortdurend te schakelen in de tijd. Bovendien wordt het publiek, dat met bordjes kan ‘stemmen’, actief bij het verhaal betrokken.
Het springen in de tijd biedt ook alle ruimte om het historische verhaal van Huttenkloas te larderen met humoristische verwijzingen naar onze tijd. Zo duikt bijvoorbeeld een verdacht veel op Caroline van der Plas lijkend personage op in het verhaal. Maar maakt host Josje Hutten ook een verwijzing naar de ‘kopvoddentaks’ van Wilders, als het gaat om de kappen van nonnen in de tijd van Huttenkloas.
In een minimalistisch decor van steigerpijpen, met wat doeken, hout en golfplaten, komt het ensemble met lokale en regionale amateurs, zingend en acterend in soms indrukwekkende choreografieën heel goed uit de verf. De mooie (Nederlandstalige) liedjes, gearrangeerd door oud-Oldenzaler Jos Pijnappel, worden onder diens leiding voortreffelijk begeleid door een grotendeels lokaal orkest van amateurs.
Bruun Kuijt, die eerder al in Twente de voorstelling over de boerenopstand in Tubbergen regisseerde, maakt van ‘De veroordeling van Huttenkloas’ volkstoneel in de beste zin van het woord. Dat wil zeggen, hij mikt op de lach, maar de onderliggende, schurende boodschap, blijft altijd voelbaar. Dat is zelfs het geval wanneer de verschillende versies van dezelfde moordscene als pure slapstick worden gespeeld. De voorstelling kent meerdere subtiele regievondsten, zoals de geboorte en dood van twee kinderen van Huttenkloas en z’n vrouw Aerne met een simpele witte doek na een innige omstrengeling.
We kunnen er niet omheen, niet de professionele cast met Albert Klein Kranenborg als Huttenkloas en Esther ter Horst als diens vrouw Aerne, maar veredelde amateur Jan Riesewijk steelt de show. Hoe overtuigend de twee professionals hun rol als zodanig ook invullen, het blijft met name voor Klein Kranenborg worstelen met de Nederlandse teksten met een Twents ‘accent’.
Intussen schmiert Riesewijk er in z’n ‘moodersproak’ lustig op los als rechtsprekende Drost van Twente. Voor diegenen die Riesewijk kennen als zelfbenoemd ‘katteliek van elastiek’, kriigt zijn rol als papen hatende protestant ongetwijfeld een extra dimensie. Riesewijk voelt zich zelfs dusdanig in z’n element, dat hij de ruimte neemt voor bijvoorbeeld een grap over de actuele bestuurlijke perikelen in noordoost Twente.
‘De Veroordeling van Huttenkloas’ is nog t/m 14 september te zien op Het Hulsbeek in ter Oldenzaal. Er is op zondag 14 september een extra (middag)voorstelling ingelast ter vervanging van de première, die vanwege hevig noodweer na een half uur moest worden afgebroken. Kaarten á €27,50, voor zover nog voorradig, zijn verkrijgbaar via Stadstheater De Bond: https://www.stadstheaterdebond.nl