Voor muzikaal leider Jos Pijnappel wordt ‘Huttenkloas’ met twee broers in orkest ook familiefeestje

Toen Jos Pijnappel als muzikaal leider de opdracht kreeg een orkest samen te stellen voor de groots opgezette buitenvoorstelling over Huttenkloas op z’n geboortegrond liet hij zich de unieke kans om z’n beide broers er bij te betrekken niet ontgaan. Ooit speelden ze samen in ’t Stroat Ensemble. Maar ze gingen elk hun eigen weg. Jos werd als altviolist professioneel musicus, maar ontwikkelde zich gaandeweg als veelgevraagd arrangeur en dirigent, met als voorlopige kroon op z’n werk het artistiek leiderschap van het Wilmink Project Orkest.

Orkest met amateurmusici

Vanuit die functie werd hij ook betrokken bij het theaterproject over de veroordeling van de beruchte Twentse struikrover en moordenaar Klaas Annink, alias Huttenkloas, die dit jaar precies 250 jaar geleden in Oldenzaal werd terechtgesteld. Z’n opdracht: een orkest van amateurmusici samenstellen voor tien voorstellingen op het Hulsbeek en de muziek daarvoor arrangeren. Het kostte Jos, die het rijke Oldenzaalse muziekleven nog altijd op z’n duimpje kent, weinig moeite om bij de lokale muziekverenigingen, ’t Stroat Ensemble en de bigband The Cool Cabbage Orchestra voldoende amateurmusici te rekruteren.

Samen bij ‘t Stroat

Dat hij z’n beide broers er ook bij kon betrekken was mooi meegenomen. Jos: “We hebben ooit alle drie bij ’t Stroat Ensemble gespeeld. Hoe leuk is het dan om samen weer iets te doen in zo’n bijzonder project. Vooral omdat het voor mij nu m’n werk is, terwijl m’n broers nog altijd voor hun plezier muziek maken.” Broer Hans speelt trompet in ’t Stroat Ensemble, Nico speelt tenorsax bij de harmonie in z’n woonplaats Zuidlaren.

Puntjes op de i

Terwijl in de week voor de première op woensdag 3 september door regisseur Bruun Kuijt op het terrein Toetersdennen van Het Hulsbeek de puntjes op de i worden gezet met acteurs, ensemble en musici, heeft Jos Pijnappel het grootste deel van z’n klus achter de schermen er al opzitten. Die klus begon al een paar maanden geleden met het zoeken van voldoende geschikte en gemotiveerde blazers voor het orkest en daarnaast het arrangeren van de door de componist aangeleverde muziek voor een stuk of tien liedjes.

Poule van 30 blazers

Per voorstelling zijn er elf blazers nodig voor het orkest, naast een combo bestaande uit toetsenist, gitarist, bassist en drummer. Jos: ”Dat betekende dat ik een poule moest maken van zo’n 30 blazers, omdat we te maken hebben met amateurs, die niet alle tien voorstellingen beschikbaar zijn. Daarvoor moet je dan een planning maken, dus dat is een heel gepuzzel.”

Omdat hij werkt met amateurs, maakt Jos Pijnappel arrangementen die aansluiten bij het niveau dat ze aan kunnen. “Ze moeten wel wat kunnen, natuurlijk. Maar mijn orkest moet het ook leuk hebben. Er moet ruimte voor hen zijn om er van te genieten.” Voor veel amateurmusici, die gewend zijn om in een orkest te spelen, is het volgens Jos wel wennen om in de setting van een muziektheatervoorstelling te spelen. “Er gebeurt van alles om hen heen, met acteurs en zangers, licht en geluid, waar ze op moeten letten. Er is dus veel afleiding. Maar mensen vinden het ook wel weer fantastisch om een keer zoiets mee te maken. De sfeer in de groep is echt heel goed.”

Veel ervaring

Jos Pijnappel heeft de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan met het werken met amateurmusici in grote muziektheaterproducties in Twente. Het begon allemaal in 2017 met Het verzet kraakt in Almelo. Daarna volgden Stork! in Hengelo en een voorstelling over de Boerenopstand in Tubbergen in 2021. Uit deze werkwijze met een orkest, samengesteld uit lokale amateurmusici, vloeide op instigatie van producent Gerard Cornelisse het Wilmink Project Orkest voort, waarvan Pijnappel de artistiek leider is.

Projectorkest past in trend

Deelnemen aan een projectorkest past in de trend dat amateurmusici steeds minder geneigd zijn zich te verbinden aan een muziekvereniging met alle ‘verplichtingen’ van dien, zoals wekelijkse repetitieavonden. Pijnappel: “Veel mensen vinden het tegenwoordig leuker om mee te doen aan een project. Daar moet je dan een paar maanden veel tijd in steken en heb je daarna weer je handen vrij om iets anders te doen.”

Veelgevraagd arrangeur

Naast zijn werk voor uiteenlopende projecten als artistiek leider van het Wilmink Project Orkest, heeft Jos Pijnappel een bloeiende carrière opgebouwd als arrangeur. “Ik schrijf arrangementen in opdracht. Dat kan ik lekker thuis doen. In de afgelopen jaren heb ik zo een catalogus van bladmuziek opgebouwd met zo’n 700 stukken.” Pijnappel is inmiddels een veelgevraagd arrangeur. “Ik heb het ontzettend druk. Eigenlijk ben ik voor de komende twee jaar al volgeboekt.”

Veel lokale mensen

Jos Pijnappel verwacht veel van de Huttenkloas-voorstelling. “Het is geen musical, maar ook geen toneelvoorstelling. Het verhaal van Huttenkloas wordt op een heel onverwachte manier verteld. Met veel humor, maar ook met veel lokale mensen die meedoen. Ik weet zeker dat het publiek een prachtige avond beleeft op een historische plek.”