longread
14 aug. 2020

De verhalen van Nederlands-Indië, ze werden niet verteld

15 augustus 1945. Japan capituleert en Nederlands-Indië is vrij. De regionale herdenking van wat destijds gebeurde heeft steevast plaats in het Blijdensteinpark in Enschede. Dit jaar wordt in besloten kring herdacht.

Burgemeester Onno van Veldhuizen, Commissaris van de Koning Andries Heidema en vertegenwoordigers van de organisatie leggen ’s morgens kransen. Na 11.00 uur kunnen door anderen bloemen bij het monument worden gelegd.

Traumatisch

In de studio van 1Twente Vandaag doet sing- en songwriter en muzikant Wouter Muller uit de doeken wat hij herdenkt en wat het verhaal van zijn familie en de Indische gemeenschap was.

Op driejarige leeftijd kwam hij met vader,een KNIL-militair, en moeder naar Nederland. Voor zijn ouders en de tienduizenden andere Indische mensen was dat een bijna traumatische gebeurtenis. Losgerukt van hun wortels kwamen ze in een volslagen vreemd land. “Ze verloren status, hun identiteit. Ze moesten zich maar aanpassen”, aldus Muller. “Dat hebben ze geweldig gedaan”, vindt hij.

Niet over praten

Wat nog steeds voor de kinderen van die generatie moeilijk te verteren is, dat hun ouders niet of nauwelijks over de verschrikkingen, hun belevenissen wilden of konden praten. Geen wonder, vindt Muller. “Er was in Nederland nauwelijks ruimte voor hun verhaal terwijl ze enorme verschrikkingen hadden meegemaakt.” Die bevolkingsgroep werd niet gehoord, omdat de Nederlanders druk waren met hun eigen verwerking.

“Je hoorde er niet over te praten. Daar komt bij dat de viering van 75 jaar bevrijding niet echt voor de Indische bevolking gold. “Twee dagen na de capitulatie begon daar een nieuwe oorlog om de zelfstandigheid van het land. Dat was ook verschrikkelijk”, verhaalt de muzikant.

https://www.youtube.com/watch?v=oECoXS4qccI&feature=emb_title

In Studio Balengebouw brengt hij vervolgens op geheel eigen manier, met zang en muziek, een eerbewijs aan zijn moeder en aan al die vrouwen die door de Japanners in vrouwenkampen werden vastgezet. “Onze ouders konden het niet opbrengen hun verhalen te vertellen. Daarom wil ik het proberen. Het komt hun toe. Kijk eens wat zij voor hun kinderen hebben gepresteerd om voor hen een goede toekomst op te bouwen.”