Keolismachinisten al acht keer door rood sein

De inspectie noemt het rijden door rood niet ongebruikelijk nadat een nieuwe vervoerder op een traject is begonnen. De veiligheid van reizigers zou niet in het geding zijn geweest. FNV Spoor spreekt dat tegen.

Het spoorvervoer op de trajecten Enschede-Zwolle en Hengelo-Zutphen wordt uitgevoerd door Keolis. Uit rapportages van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat blijkt dat er voorgaande jaren op deze trajecten nauwelijks sprake was van rijden door een rood sein. Dat veranderde dus na 10 december 2017.

Maatregelen
Keolis, ILT en de provincie Overijssel wijten de toename van het aantal stoptonend seinpassages aan nieuw personeel, nieuw materieel en een nieuwe, geëlektrificeerde spoorlijn tussen Enschede en Zwolle. Er was er in geen van die gevallen sprake van een onveilige situatie , meldt een woordvoerster van de provincie Overijssel, die de concessie op het spoorvervoer op het traject Enschede-Zwolle aan Keolis verleende. De provincie eist wel maatregelen van Keolis om ervoor te zorgen dat machinisten goed opgeleid en alert zijn.
De inspectie noemt de situatie niet alarmerend . Zij beschreef het probleem bij nieuwe vervoerders al in 2009. Wij zien het als een ingecalculeerd risico. Het is bijna niet te voorkomen. Machinisten moeten als het ware wennen aan een nieuw traject.

FNV-bestuurder Henri Janssen hekelt vooral de reactie van de inspectie dat een stijging van het aantal roodseinpassages niet ongebruikelijk is. Onvoorstelbaar. Het betekent een verhoogd risico op ongelukken. In feite gaat Keolis oefenen op een regulier spoor, waarop ook andere vervoerders zitten, met het risico dat op een gegeven moment twee treinen met 1.200 mensen op elkaar knallen.
Als jij met je auto door een rood licht rijdt, en er gebeurt geen ongeluk, betekent dat niet dat het geen onveilige situatie was. Als je gaat zeggen dat rijden door een rood licht niet altijd een verhoogd risico geeft, dan schuif je met de keiharde veiligheidseisen. Dan zeg je in feite: Je mag best af en toe op initiatief van de machinist door een rood sein rijden. Ik geloof niet dat we dat moeten willen.

Opleiding
De reactie van FNV Spoor is ingegeven door de overtuiging dat de huidige marktwerking op het spoor niet werkt. Volgens de bond leidt die tot onveilige situaties. Janssen: De opleiding tot machinist duurt bij de NS een jaar, dan ben je 100.000 euro verder. Bij concurrenten als Keolis duurt de opleiding drie maanden. Als je iets niet hoeft te betalen in het openbaar vervoer, moet je dat zeker niet doen, want dan kan het kaartje goedkoper worden. Maar wanneer er bezuinigd wordt op de veiligheid is dat een hele slechte. Daar komt bij, de marktwerking zorgt voor een versnippering van het landschap op het spoor. Dat leidt tot meer eentonige trajecten, rondjes om de kerk .

Saai parcours
De alertheid van de machinisten neemt daarbij aantoonbaar af omdat ze op een saai parcours terechtkomen. Alertheid heeft een machinist juist nodig. Hij moet echt zien dat een sein op groen staat, niet er van uitgaan dat het op groen staat omdat dat meestal het geval is. Je moet kunnen anticiperen op de uitzondering. En daarom is het belangrijk dat een machinist unieke kilometers maakt.

Volgens Janssen moet de verlener van de concessie, in dit geval de provincie, bij de aanbesteding hogere eisen stellen aan de vervoerder. Zeker als de inspectie weet dat bij een nieuwe vervoerder sprake is van meer roodseinpassages. Dan moet de provincie in het bestek opnemen dat ze die stijging niet wil. Vragen hoe Keolis dat denkt te voorkomen en wat het kost.

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede - foto: Carlo ter Ellen