VIDEO Bewoners Enschede nemen regie in handen over grondwaterstand

Ondergelopen kelders, vochtige kruipruimten en straten die overstromen bij flinke regenbuien: de waterproblematiek houdt de gemoederen in Enschede al jaren bezig. Maar ondanks alle onderzoeken weten we eigenlijk nog weinig over hoe het grondwater zich onder de stad gedraagt. Dat willen we veranderen , zegt Maya van den Berg van Citizen Science-pilot Grondwater peilen.

Internet
Bewoners nemen in het kader van dit project, met hulp van onderzoekers van de Universiteit Twente en hogeschool Saxion, de regie in handen en gaan zelf hun grondwaterstand meten. Daarvoor zijn in eerste instantie door elf huishoudens, verspreid over de stad, peilbuizen geplaatst op vier meter diepte. Van den Berg: Slimme sensoren in die buizen geven via internet direct inzicht in de grondwaterstand van de bewuste kavels.

Uitwisselen
De deelnemers kunnen de waterstand inzien via smartphone en wisselen hun ervaringen uit. Niet een instantie of individu bepaalt of er een verband bestaat tussen het grondwaterpeil en water in de kelder, maar dat doen we samen , aldus Van den Berg, die als medewerkster van DesignLab Universiteit Twente trekker is van het project.

Andere partners zijn Saxion, de gemeente, het gespecialiseerde bedrijf VRM Levellog en Things Network Twente. Tot eind februari wordt het verloop van de grondwaterstanden bij de deelnemende huishoudens gemeten. Tegen die tijd moet er in ieder geval voor deze percelen meer duidelijk zijn over oorzaken van het waterprobleem.

Aannames
Op dat gebied zijn er veel aannames maar weinig zekerheden, stellen de initiatiefnemers vast. Algemeen leeft bijvoorbeeld het beeld dat de waterproblematiek in Enschede is ontstaan doordat textielfabrieken, die veel water oppompten, zijn verdwenen. Dat zou kunnen, maar zeker is dat niet. Wel is bekend dat de samenstelling van de grond in Enschede heel grillig is. Je hebt op sommige plekken een zandbodem of juist een dikke kleilaag onder woningen , aldus John Klaver.

Zelf controle
Hij houdt zich als medewerker van VRM Levellog professioneel bezig met grondwaterproblematiek en is daarnaast als vrijwilliger actief bij Things Network Twente. Dat geldt ook voor Jeroen van Ingen, die zelf regelmatig kampt met een ondergelopen kelder en in zijn tuin aan de Hengelosestraat een peilbuis heeft geplaatst. Het mooie van dit project is dat we als burgers zelf de controle krijgen over het verzamelen van gegevens en niet afhankelijk zijn van derden.

Effect
Dat biedt volgens Timothy Sealy, lid van de onderzoeksgroep Smart Cities van Saxion, de mogelijkheid gezamenlijk conclusies te trekken. Op een informatieavond kregen we bijvoorbeeld van een bezoeker een vraag over het effect van het wegpompen van water uit zijn kelder. Hij had het idee dat het pompen juist ook weer water aantrekt. We hebben daar niet het antwoord op, maar hij kan nu zelf meten wat het pompen van water voor gevolgen heeft voor de grondwaterstand en het waterpeil in zijn kelder.

Terughoudend
Klaver: Mensen hebben soms ook het vermoeden dat de grondwaterproblematiek te maken heeft met bouwwerkzaamheden in hun omgeving. Een diepe bouwput vlak bij je huis heeft wellicht gevolgen voor de grondwaterstand. We zijn terughoudend met het aandragen van oplossingen, want we zijn geen experts. Maar meten is weten. Het is alleen al fijn om antwoorden te krijgen op vragen waarmee je rondloopt.

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede, foto: Reinier van Willigen