Verkeer
Stuur appje
Zoek
Nieuws
Enschede

Vraagtekens rond miljoenenhack Rijksmuseum Twenthe: €˜Drama voor twee partijen €™

449794 937028

Deskundigen vragen zich nog steeds af wat er precies mis is gegaan rond de aankoop van een schilderij van de Engelse landschapsschilder John Constable door het Rijksmuseum Twenthe. In de wereld van de kunst is dit nog nooit vertoond.

Herman Haverkate | Tubantia

Volgens Tim van Zuijlen, docent IT-recht aan de universiteit van Groningen, zal het museum alles uit de kast moeten halen om zich alsnog de rechtmatige eigenaar van de miljoenenaankoop te mogen noemen. Het Enschedese museum kocht A View of Hampstead Heath twee jaar geleden voor 2,9 miljoen Euro van de Engelse kunsthandelaar Samuel Dickinson.

In handen van internetcriminelen

De 2,6 miljoen die het Rijksmuseum overmaakte naar de opgegeven bankrekening in Hong Kong, kwamen echter niet in handen van Dickinson maar van internetcriminelen.
Wat er hier gebeurt, is in principe een buitengewoon slimme manier van factuurfraude. Hackers breken in een van de computersystemen in en sturen een valse rekening. Een dergelijk vorm van fraude heeft zich bijvoorbeeld voorgedaan in een zaak tussen het waterschap en aannemer Heijmans. De uitspraak was toen dat het geld, vier ton in totaal, voor de tweede keer betaald moet worden. Binnen het Nederlands recht kunnen er verzachtende omstandigheden gelden, maar die moet je wel aan kunnen tonen. De vraag in dit geval is of het museum in Enschede dat gaat lukken.

In wilde weg
Cyberexpert Steffen Morrees van Fox-IT in Delft schat de kansen van het Rijksmuseum wat hoger in. Als het museum duidelijk kan maken dat de fout niet bij hen ligt, dan hebben ze absoluut een punt. In de rechtszaken die ik op dit punt ken, draait het daar juist om.

Andere gevallen van internetfraude binnen de kunstwereld zijn hem niet bekend. De mensen die hierachter zitten, schieten meestal in het wilde weg op mail-systemen. Soms hebben ze daarbij succes, meestal in het bedrijfsleven. In dat geval opent een medewerker ergens een verkeerde mail en zijn ze binnen. Business Email Compromise (BEC) noemen we dat. Vervolgens beginnen ze van daaruit het mail-verkeer te manipuleren. Echte mails worden afgevangen, valse mailtjes worden verstuurd. De consequenties kunnen rampzalig zijn.

Hoewel de fraude twee jaar geleden plaatsvond, moet het volgens Morrees mogelijk zijn om te achterhalen wie de fout heeft gemaakt. Door simpelweg al het mailverkeer uit die periode te bekijken, kun je eigenlijk relatief makkelijk zien waar precies het lek is ontstaan. Wie uiteindelijk de dieven zijn, is een andere zaak. De kans dat je het geld terugkrijgt of uitkomt bij een bepaald individu, is vrijwel nihil.

Fluiten naar je geld
Kunstdetective Arthur Brand uit Deventer noemt de kwestie vooral tragisch. Ook voor hem is het fenomeen internetfraude in de kunsthandel nieuw. Ik hou me bezig met verdwenen kunstwerken, niet met verdwenen geld. Ik wist echt niet wat ik hoorde. Dit is een drama, voor beide partijen. Ze zijn allebei gedupeerd.

De manier waarop deze deal tot stand is gekomen, wijkt niet af van die bij andere musea. Dit had elk ander museum in Nederland kunnen overkomen. Hier zitten Russen achter, of Chinezen. Wat er zou moeten gebeuren? Geen idee. Ik heb alle sympathie voor het museum, maar feit blijft dat er ergens een eigenaar is van dit schilderij die naar zijn geld kan fluiten.

Directeur Fusien Bijl de Vroe van de Vereniging Rembrandt, een van de geldschieters voor de miljoenenaankoop, staat vooralsnog vierkant achter het Rijksmuseum. Wij zijn bij alle grote kunstaankopen in dit land betrokken. Het museum heeft gehandeld op de manier zoals dat altijd gebeurt. We steunen deze aankoop volledig en wachten af. De kunst is nu vooral om ervoor te zorgen dat dit niet nog een keer kan gebeuren.

Snel oplossen

Kunsthandelaar Dickinson wil niet op de kwestie reageren zolang de juridische procedures nog lopen. In een korte schriftelijke verklaring wijst manager-directeur Emma Ward op de vele succesvolle transacties die de afgelopen jaren werden gesloten met diverse musea in Nederland. Vorige week tijdens een pro forma zitting in Londen betoogde de advocaat van Dickinson dat het bedrijf niet is gehackt en het Rijksmuseum verzuimd zou hebben het opgegeven bankrekeningnummer in Hong Kong te checken. We hopen vurig dat deze kwestie snel wordt opgelost.

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede. foto: Carlo ter Ellen DTCT
Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie?
Tip onze redactie via mail of telefoon. Deze vind je op onze contactpagina.