Krijgt Hengelo straks een coalitie van vier partijen of vijf partijen? Als het aan de grootste partij BurgerBelangen ligt, komt er een stabiele en brede coalitie. Dat maakte de partij vorige week duidelijk bij het voordragen van ROC-bestuurder Trudy Vos als informateur. Daarmee wordt in de verkenning aangestuurd op een coalitie die op zo veel mogelijk steun van de raad kan rekenen. De huidige coalitie bestaande uit vijf partijen is goed voor 24 zetels en lijkt daarmee de beste papieren te hebben. De komende weken moet blijken of die brede basis ook voor de komende vier jaar politiek haalbaar is, welke wensen er voor de stad zijn en waar partijen elkaar weten te vinden.
De informatiefase is inmiddels begonnen, waarin informateur Trudy Vos bij de verschillende partijen gaat verkennen welke coalitie de beste kans van slagen heeft. Nu de zetels opnieuw zijn verdeeld, maken partijen binnen hun eigen fractie de balans op: met welke partijen kunnen zij samenwerken en welke punten uit hun verkiezingsprogramma willen zij terugzien in een nieuw college? Die wensen geven zij de komende weken mee aan de informateur.
Een coalitie van vier partijen kan in de praktijk makkelijker werken dan een coalitie van vijf, omdat er minder compromissen gesloten hoeven worden om op één lijn te komen. Daar staat tegenover dat een bredere coalitie juist meer steun in de raad kan hebben en daardoor minder kwetsbaar kan zijn.
Partijen zullen allemaal hun stempel willen drukken op het beleid voor de komende jaren en zo veel mogelijk van hun eigen plannen willen realiseren. Tegelijk zal geen enkele partij in de onderhandelingen alles binnenhalen. In een coalitie worden altijd compromissen gesloten.
De huidige coalitiepartijen lieten zich vorige week niet in de kaarten kijken tijdens een formatieborrel in de bibliotheek, een informele bijeenkomst georganiseerd door 1Twente in samenwerking met Bibliotheek Twente. De aanwezige lijsttrekkers werden echter toch verleid om op bierviltjes te noteren wat zij belangrijk vinden voor Hengelo de komende vier jaar en een nieuwe coalitie. Valt daar al iets uit op te maken?
Lijsttrekker Jeffrey Scholten van BurgerBelangen schreef ‘wijkgericht werken’ op als belangrijk thema. VVD'er Mitchell Boers noteerde 'woningbouw voor jong en oud en gezinnen en starters.' CDA-lijsttrekker Ron Wesseling wil dat een nieuwe coalitie de ingeslagen weg blijft volgen. Nicolien Boekhoudt ziet namens GroenLinks-PvdA (straks onder de nieuwe naam Progressief Hengelo) het liefst 'een coalitie die blijft bouwen aan gelijke kansen voor iedere Hengeloër.'
Hoewel een vertegenwoordiger van D66 ontbrak bij de formatieborrel, gaf D66-raadslid Sven Koornstra een paar dagen later in het programma Kwartetten aan zeer te spreken te zijn over de huidige coalitie en sprak van een goede onderlinge verstandhouding met andere fracties.
Hij liet doorschemeren dat D66 graag opnieuw wil deelnemen aan het college. "Ik denk dat we een goede kans maken. We hebben een hele goede wethouder op dit moment en de coalitie is stabiel. We dragen graag bij aan een goed gemeentebestuur."
Koornstra gaf aan dat hij alle huidige vijf coalitiepartijen graag zou zien terugkeren. Hierbij merkte hij op dat GroenLinks dan ook logischerwijs aan de coalitie toegevoegd zou kunnen worden, aangezien die partij nu samen met de PvdA een gezamenlijke fractie vormt. (De twee lokale afdelingen van deze partijen gaan verder als één partij en straks onder de nieuwe naam: Progressief Hengelo)
Met welke partijen kan een meerderheid worden geformeerd in Hengelo? Selecteer en kijk hier zelf (kan alleen via website bekeken worden, niet via de app):
De vraag is hoe andere partijen daarin staan, zoals het CDA en de VVD. Op landelijk niveau mag een coalitie met een progressieve linkse partij dan ingewikkeld zijn vanwege inhoudelijke verschillen, feit is dat op lokaal niveau vaak wel verrassende combinaties ontstaan, van links tot rechts en lokale partijen. Zo zaten in 2018 de SP en de VVD met elkaar in de coalitie, naast Pro Hengelo en D66.
De partijen die nu in de oppositie zitten, deelden vorige week ook hun punten die zij belangrijk vinden voor de stad. Lijsttrekker Glenn Dedecker gaf namens ANDERS! aan 'een eerlijk afvalbeleid' te willen en voldoende draagvlak van inwoners bij besluiten over duurzaamheid.
PVV-lijsttrekker Jeanet Nijhof noemt 'verbeteren van de verkeersveiligheid belangrijk om aan te pakken' en Forum voor Democratie wil 'een einde maken aan het aardgasvrij maken van Hengelo'.
SP'er Hugo Koetsveld schreef op zijn viltje, niet geheel verrassend, 'sociaal beleid' en 'welzijn dichtbij mensen in de wijken' op als punten die zijn partij van groot belang vindt voor Hengelo.
Een lokale partij als Pro Hengelo noemt juist 'een schone binnenstad' als belangrijk aandachtspunt. De partij zet daarnaast in op een coalitie bestaande uit vier partijen, dus geen vijf wethouders dit keer. Voor nieuwkomer 50Plus is het realiseren van meer woningen een belangrijk punt.
Twee partijen die geen zetel wisten te bemachtigen in de gemeenteraad, nieuwkomer Volt en de ChristenUnie (voorgaande raadsperiodes wel van de partij), geven de aanpak van armoede (Volt), bestrijding van schuldenproblematiek (CU) en verborgen dakloosheid (CU) aan als zaken waar een nieuwe college werk van moet maken.
Verborgen dakloosheid, verwijst naar situaties waarin mensen geen eigen, vaste woonruimte hebben, maar tijdelijk bij familie of vrienden wonen, noodgedwongen in vakantiehuisjes verblijven of zelfs in hun auto bivakkeren.
1Twente schreef al eerder dat de verkiezingsprogramma’s van veel Hengelose politieke partijen overeenkomsten hebben. Alle partijen willen dat Hengelo een leefbare en aantrekkelijke plek is om te wonen met voldoende voorzieningen en een gemeente die economisch vitaal is.
Toch zijn er belangrijke dossiers waar het straks behoorlijk kan gaan schuren in de onderhandelingen in de formatiefase, zoals op het gebied van woningbouw, afval, energie en duurzaamheid, maar ook als het gaat om sociaal beleid. Hoe die uitonderhandeld worden en wie er aan tafel zit, dat zal de komende tijd uitwijzen.