PvdA en GroenLinks Hengelo willen weten waarom plan om zelfdodingen te voorkomen uitblijft

In het gesprek zegt Hoogendoorn dat er op scholen wel aandacht is voor mentale gezondheid, maar dat hulp pas echt op gang komt wanneer er al sprake is van ernstige zorgen over een leerling. Hij roept de gemeente op om het tempo op te voeren en betere aansluiting te vinden met de scholen.

Hoogendoorn: “We hebben ondersteuningsteams, orthopedagogen en leerlingbegeleiders, maar meestal komt een leerling pas in beeld als het gedrag echt zorgelijk wordt. Dan ben je eigenlijk al te laat”, zegt Hoogendoorn in de uitzending.

Raadsleden Boekhoudt (PvdA) en Mooijman (GroenLinks) hebben via schriftelijke vragen om opheldering gevraagd over de status van het aangekondigde preventieplan. Ook willen ze weten welke maatregelen er op dit moment al worden genomen en hoe het college kijkt naar het feit dat de gemeente de regie niet duidelijk oppakt.

113-bordjes

Vorig jaar werd het eerste zogenoemde '113-bordje' vastgemaakt aan een bankje bij het Hengelose stadhuis. Het is de bedoeling dat iedere Hengelose wijk zo'n bordje krijgt. Daarop staat een QR-code die verwijst naar de website van de Stichting 113 Zelfmoordpreventie en wordt gevraagd hoe het écht met iemand gaat. Het initiatief voor de Hengelose bordjes is van Theodor van der Velde, die zijn zoon en vrouw verloor aan zelfdoding.

'Stel die vraag'

Met de bordjes wil Haaksbergenaar Van der Velde mensen aanzetten om door te vragen als er signalen zijn dat iemand niet goed in z'n vel zit. En ze uiteindelijk ook letterlijk te vragen of ze wel eens aan zelfdoding denken. Dit vertelde Van der Velde bij de onthulling in januari 2025 tegen 1Twente: “In zo'n gesprek neem je langzaam de ruimte om de vraag te stellen. Die vraag stellen kost best moeite, omdat je op dat moment in het hoofd kruipt van iemand die mogelijk al langer met die gedachten rondloopt.”

Verantwoordelijk wethouder Marie-José Luttikholt gaf destijds al aan dat de gemeente bezig is met een preventieplan.

Volgens 113 komen iedere maand gemiddeld 26 jongeren om het leven door zelfdoding; dat is een schoolklas per maand: “Dat betekent dat bijna elke dag een jongere overlijdt door zelfdoding. Achter deze cijfers gaan jonge levens, gezinnen en klasgenoten schuil”, schrijven raadsleden Nicolien Boekhoudt en Else Mooijman aan het college.

Preventie

Ondanks alle aandacht merken de Hengelose scholen dat er een preventieve aanpak ontbreekt: “Er is samenwerking, maar die is vaak curatief, oftewel achteraf. Wat we missen is een duurzame, preventieve aanpak, waarin scholen, gemeenten, GGD en GGZ elkaar eerder weten te vinden”, vertelde Hoogendoorn eerder deze maand tegen 1Twente.

In januari ging de Wet integrale suïcidepreventie in. Deze wet verplicht gemeenten en het Rijk om een plan op te stellen om suïcides te voorkomen. Volgens 113 Zelfmoordpreventie is zestig procent van de mensen die overlijden door zelfdoding niet in beeld bij hulpverleningsinstanties. Hengelo heeft op dit moment nog geen concreet suïcidepreventieplan, maar zegt er dus wel mee bezig te zijn.

Niet in beeld

Dat een groot deel van de mensen die uit het leven stappen, niet in beeld is bij hulpverlening, betekent niet dat zij ongezien blijven. Volgens 113 Zelfmoordpreventie zijn zij wel in beeld in de naaste omgeving, zoals bij medewerkers van de gemeente, wijkverpleegkundigen of bijvoorbeeld mensen in de wijk. Volgens de wet moeten gemeenten met een plan komen om dit netwerk uit te breiden en signalen ook op tijd te kunnen ontdekken.

Twents Carmel College

Bij het Twents Carmel College is een speciaal project in het leven geroepen waarbij docenten en mentoren worden getraind om signalen eerder te herkennen. Ook zijn er initiatieven vanuit 113 die voor meer bewustwording moeten zorgen, zodat mensen signalen beter leren herkennen.