‘Jonge honden’ van toen na 50 jaar ‘Kreenk’ nog altijd even strijdbaar voor behoud van moodersproak

Met huidig secretaresse – en onvermoeibaar kartrekker – Alie van der Veer (82) onthulde Kolkman daar de zwerfkei waarop een nieuw plaatje het 50-jarig bestaan van de streektaalvereniging markeert. Na deze officiële plichtpleging, waaraan naar goed Twents gebruik niet al te veel woorden werden vuil gemaakt, was er een ‘borrelplank’. Voor niet-Tukkers: een plank met glaasjes, waarin een borrel wordt geschonken.

Herinneringen ophalen

Het selecte gezelschap hoeders van de streektaal, streek vervolgens neer in de nabijgelegen pleisterplaats ’t Stekkie, waar onder het genot van koffie en thee met streeklekkernij kleikloetns herinneringen werden opgehaald aan 50 jaar liefde en strijd voor de moodersproak. Soms pijnlijke persoonlijke herinneringen aan de schooltijd als je, grootgebracht met Twents, moeite had met Nederlands. Of zelfs werd uitgesloten van een koor vanwege je Twentse tongval. 

Intern gesteggel

Vanzelfsprekend kwamen ook het bijna spreekwoordelijke interne gesteggel bij de Kreenk ter sprake over bijvoorbeeld spelling of schriefwieze. Met name in de beginjaren liepen daarbij de emoties tussen mannen van het eerste uur als Everhard Jans (oet de tied in 2013) en Hennie Engelbertink nog wel eens hoog op. Bij laatstgenoemde brandt het vuurtje voor de streektaal nog altijd onverminderd, al liet zijn gezondheid niet toe aanwezig te zijn bij deze kleine ‘reünie’.

Veel waardering

Gevraagd naar de staat van de streektaal op dit moment bleef het even stil, maar kwam er dan toch nog een typisch Twents antwoord: niet een ronduit ‘goed’ of ‘slecht’, maar iets er tussen in. Het aantal mensen dat nog Twents spreekt, neemt niet toe. Maar er is nog wel degelijk veel waardering voor de streektaal merkt Bert Wolbert aan de reacties op zijn column in de Twentsche Courant Tubantia. En dat het Twents nog altijd springlevend is, blijkt ook uit het succes van grote theaterproducties als Hanna van Hendrik, met Johanna ter Steege.

‘Vrijheid van streektaal’

Intussen blijven het huidige bestuur (dat op dit moment geen voorzitter heeft) en de ongeveer 500 leden van de Kreenk strijdbaar als het gaat om het behoud van de streektaal. Maar vooral ook het doorgeven ervan aan nieuwe generaties. Pijnpunt is nog altijd dat Twente nog altijd afhankelijk is van ‘Zwolle’ als het gaat om opstarten en financiering van projecten voor het levend houden van de moodersproak. Een eigen Hoes van Toal staat dan ook altijd nog hoog op de wensenlijst. En het opnemen van de vrijheid van streektaal in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens zou ook niet verkeerd zijn, zo werd en passant in alle ernst opgemerkt.