Hengelo heeft twijfelachtige primeur: eikenprocessierups duikt hier als eerste op

Hoe dan ook, de eerste melding over rupsen kwam op 23 maart binnen bij het kenniscentrum. En dat was nog nooit zo vroeg. De combinatie van zeer hoge temperaturen en veel zonneschijn heeft waarschijnlijk tot dit record geleid, denkt het centrum. "Rond half mei kunnen we de eerste brandharen verwachten", meldt het kenniscentrum op platform Nature Today. "Op basis van eerdere vlindertellingen verwachten we in de noordelijke provincies een hoge plaagdruk." 

Record verbroken

Hengelo duikt met de datum van 23 maart zeven dagen onder het oude record dat twaalf jaar geleden op 30 maart werd gevestigd. In 2017, 2024 en 2025 werden de eerste rupsjes op 31 maart gezien.

Eikenprocessierupsen hebben bij het uit het ei kruipen al wel haren, maar dit zijn niet de brandharen die overlast kunnen veroorzaken. De brandharen verschijnen pas in het vierde larvestadium. Op basis van de huidige weersverwachting komen de eerste rupsen medio mei in dit stadium. Vanaf de tijd dat dit gebeurt, kunnen bij contact met deze brandharen gezondheidsklachten ontstaan.

Nesten

Op het moment dat eikenprocessierupsen brandharen krijgen, bouwen ze ook de karakteristieke nesten. Als de temperatuur de komende weken boven het gemiddelde komt te liggen, zal het moment waarop de brandharen verschijnen naar voren verschuiven.

Het is voor de gemeente Hengelo reden om binnenkort de bestrijding van de rups weer te starten, meldt een woordvoerder. Dat gebeurt door eiken te besproeien met aaltjes. Het gaat om zomereiken binnen de bebouwde kom. Die aaltjes zijn hele kleine wormpjes, die bij de rupsen binnendringen. De rupsen gaan dan dood voordat ze overlast kunnen veroorzaken. Daardoor is het aantal overlastmeldingen bij de gemeente flink gedaald de afgelopen jaren.

Hoe serieus moet je zo'n eerste melding uit Hengelo nemen? Een belletje met het Kennisplatform Eikenprocessierups leert dat het platform 'op heel veel plaatsen' in Nederland mensen heeft zitten die in de gaten houden waar de eikenprocessierups opduikt. In het geval van Hengelo kwam de melding binnen via een bedrijf. "Maar er zullen ook echt al wel op andere plekken rupsen te zien zijn geweest", aldus de woordvoerder van de gemeente.

Gildebor

De woorvoerder vermoedt dat de melding in Hengelo kwam van Gildebor, dat voor de gemeente de eiken preventief behandelt en rupsen wegzuigt uit bomen. "Op het moment dat medewerkers van Gildebor 'ei-pakketten' in bomen zien zitten, worden die takken uit de boom gesneden", legt de ze uit.

Die takken gaan in een vaas en dan is het wachten tot de eitjes uitkomen. Op basis van het moment dat dit gebeurt, wordt bepaald wanneer de preventieve bestrijding met aaltjes van start gaat.

'Goed beleid'

Volgens de woordvoerder is de primeur die Hengelo dit jaar krijgt toebedeeld - de eerste gemeente waar de rups zich liet zien - niets minder dan een gevolg van goed beleid met betrekking tot de bestrijding van de rups. "Het zegt iets over de manier waarop wij de rupsen signaleren."