Enschedeër, bedankt voor je antwoorden: deze vijf onderwerpen verdienen volgens jou meer aandacht in de gemeente

1Twente zette een vragenlijst uit met TwentePraat van Kennispunt Twente. Die is door 1518 Enschedeërs ingevuld. Hun antwoorden geven een betrouwbaar beeld van de onderwerpen waar volgens de inwoners meer aandacht naartoe moet in de gemeente. De totale lijst vind je hier. 

We lichten er de vijf top-thema’s uit: afval, veiligheid, onderhoud, wonen en zorg (klik op de thema's voor verdieping of lees verder).

Wat opvalt is dat armoedebeleid niet meer in dat rijtje staat. Dat was vier en acht jaar geleden wel anders. Bij de vorige verkiezingen noemde 36 procent dat als een van de belangrijkste thema’s en stond het op plek 2. Dit keer vindt 22 procent dat, twee procent minder dan bereikbaarheid en parkeren.

Afval, de gedoodverfde nummer 1

Alsof er niets is veranderd. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen 2018 en 2022, toen 1Twente Enschedeërs via een enquête naar de belangrijkste verkiezingsthema’s vroeg, kwam afval als meest genoemd uit de bus. En ook nu is dat weer het geval: 52 procent van de respondenten noemt het als het belangrijkste thema. Afval is een breed begrip, maar een analyse van de open antwoorden leert dat respondenten zich vooral druk maken om afvaldump en rommelige milieupleinen.

Afvaloverlast lijkt daarom na jaren nog steeds een doorn in het oog van veel Enschedeërs. Terwijl lokale politici ook al jaren proberen om die overlast de kop in te drukken. Dat is geprobeerd met uitbreiding van het ‘gratis’ stortquotum bij de gemeentelijke afvalbrengpunten, cameratoezicht bij zogeheten ‘hotspots’ waar veel wordt gedumpt, gedragscampagnes en het omdraaien van de bewijslast bij het uitdelen van boetes.

En dat alles was met wisselend succes. Het beeld bij inwoners lijkt nauwelijks veranderd. Nu de gemeente vanwege de hoge vervuilingsgraad verplicht wordt om de oranje inzamelcontainers voor hoogbouw uit het straatbeeld te halen, laait ook de discussie over nascheiding weer op. Zou Enschede al het huishoudafval moeten nascheiden? Kan dat op dit moment wel? Wat betekent dit voor het principe van diftar, ofwel betalen per aanbod van restafval? En wat vinden Enschedeërs na tien jaar eigenlijk van dat principe? Allemaal zaken die om nader onderzoek vragen.

Veiligheid blijft een thema…

Bij alle eerdere vragenlijsten in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen stond veiligheid in de top drie van thema’s die Enschedeërs het aller-belangrijkst vinden. Dat is deze keer niet anders: bijna de helft (49%) van diegenen die deze laatste vragenlijst invulden noemt het als een van de belangrijkste thema’s. Daar hoort wel een kanttekening bij: dit kan gaan over verkeersveiligheid, maar ook over criminaliteit, lastig gevallen worden en overlast.

Uit de open antwoorden valt niet op te maken of dit thema werd genoemd op basis van concrete eigen ervaringen of van bijvoorbeeld verhalen in de media en een gevoel dat je krijgt als je door de stad loopt. Dat gaan we in de komende periode zo goed mogelijk uitzoeken.

Bij verkeersveiligheid ontstaat wel een duidelijker beeld: daarbij worden specifieke plekken en problemen genoemd. Ook dat gaan we verder in kaart brengen.

Voor vrouwen lijkt veiligheid wat belangrijker dan voor mannen. Van de Enschedeërs die dit belangrijk vonden, is het aandeel vrouwen vijf procent meer. Voor de ranglijst maakt het geen verschil: ook voor de vrouwen die deelnamen staat veiligheid op twee.

Onderhoud, beter in de ene dan in de andere wijk?

Ligt het openbaar groen er netjes bij? Zijn de straten te hobbelig? Hebben de kinderen genoeg veilige speelplekken? Het zijn allemaal zaken die vallen onder het thema onderhoud en daardoor bijdragen aan de leefbaarheid van een wijk of buurt. Maar het is ook een heel lastig thema.

Opvallend is namelijk dat 43 procent van de respondenten onderhoud noemt als een van de onderwerpen die meer aandacht vragen in de gemeente. Aan de andere kant vulde 22 procent juist in dat onderhoud tot de thema’s behoort waar het juist wél goed gaat. 

Dat zou te maken kunnen hebben met de wijk waarin de deelnemers aan de enquête wonen. Op de ene plek in Enschede is het wellicht beter voor elkaar dan op de andere plek. Maar goed onderhoud is ook een beetje subjectief. De ene persoon vindt het hoge gras op de groenstroken op de singels bijvoorbeeld een toonbeeld van biodiversiteit, terwijl een ander zich er groen en geel aan ergert.

Dit alles maakt dat er de komende periode meer uitzoekwerk nodig is om te begrijpen waar de zorgen (of complimenten) van respondenten zich precies op richten. Uit de open antwoorden blijkt in ieder geval één gemene deler, die regelmatig wordt genoemd: veel mensen vinden dat de trottoirs er slecht bij liggen, als gevolg van losliggende stoeptegels.

Wonen is veel genoemd, maar wat is de invloed van de gemeente?

Het was hèt thema van de Tweede Kamerverkiezingen en het is geen grote verrassing dat het ook lokaal speelt: voor 41 procent van degenen die de vragenlijst invulden is wonen een topthema. Daarmee staat het op de vierde plek van meest genoemde thema’s.

Jongeren scoren hier significant hoger; voor hen lijkt dit het belangrijkste thema te zijn. Dat ligt in de lijn van wat je zou verwachten, maar daar duiken we de komende periode nog wat dieper in.

Als het om die gemeenteraadsverkiezingen gaat, is het belangrijk om te weten dat de invloed van een gemeente op woningbeleid grenzen heeft. Kort gezegd: àls er gebouwd wordt, bepaalt de gemeente wat en waar. Of dat om sociale huurappartementen, sjieke villa’s of iets daar tussenin gaat, hoeveel van welk soort en waar die moeten komen. Of er gebouwd wordt hangt van geld af, en dat wordt verdeeld door het rijk en de provincie.

Voor Enschede geldt dat de stad wil groeien. En dan het liefst met hoger opgeleide nieuwkomers uit andere delen van het land. Dat maakt dit thema nòg interessanter en belangrijker, want: wat en voor wie gaat de gemeente de komende jaren bouwen? En hoe staat het met wachtlijsten en toewijzing van woningen in de sociale sector, met starters en kinderen die nog altijd thuis wonen?

Ook dat gaan we in aanloop naar de verkiezingen voor je uitzoeken.

Zorg

Met een duidelijke afstand tot de rest van de thema’s staat zorg nog wel in de top vijf meest genoemde aandachtspunten in Enschede. Van de respondenten geeft 31 procent aan dat er op dit onderwerp wel wat te verbeteren is. Het probleem is dat een gemeente maar weinig invloed heeft op bijvoorbeeld de wachttijden in de zorg of het werk van zorgverzekeraars.

Wel zijn er lokaal keuzes te maken over hoe (een deel van) de jeugdzorg, Wet maatschappelijke ondersteuning of thuiszorg wordt ingevuld. Binnen het thema zorg lijkt er op basis van de open antwoorden toch één duidelijk zorgenkindje te zijn: het huisartsentekort.

Bekend is dat enkele duizenden Enschedeërs geen vaste huisarts hebben. Na het faillissement van de grootste praktijk in de stad, Co-Med, is dat aantal flink toegenomen. Intussen zijn er nieuwe initiatieven opgestaan voor huisartsloze inwoners, zoals de praktijken Twentse Oorsprong en Carèns. Daarmee zijn niet alle problemen opgelost. Wat kan een gemeente eigenlijk doen aan een huisartsentekort? In hoeverre zijn huisartsen te verleiden om naar Enschede te komen? Dat vraagt de komende tijd om antwoorden.