Hypotheken havengebied

VIDEO | Wonen aan de IJsbaanweg: bestemming onbekend

Bewoners van de IJsbaanweg luidden de noodklok. Er was naar hun beste weten niets veranderd, toch bleek ineens dat de waarde van hun huizen met een halve ton of meer was gedaald. De reden: een bestemmingsplanwijziging voor het Havengebied-Westerval Noord waarvan zij niets wisten.

463241 Schermafbeelding 2020 07 03 om 200758
Ernst Bergboer | 1Twente

Erik en Marie Gabriëlle van der Endt vertelden in een eerste reportage, bijna drie weken geleden, hoe zij tot hun verbijstering ontdekten dat er iets grondig mis was. Een buurman wilde verbouwen maar kreeg geen hypotheek meer, zij wilden oversluiten maar ook dat werd geweigerd. Hun woonhuis bleek ineens als bedrijfswoning in de boeken te staan. Hetzelfde gold voor elf andere woonhuizen in hun straat.

Op een rijtje
De gemeente heeft tot op heden niet inhoudelijk gereageerd op herhaalde uitnodigingen voor een initiële reactie noch op herhaalde pogingen antwoorden te krijgen op vragen. Wij zijn zelf op onderzoek uitgegaan. CDA-raadslid Mart van Lagen heeft eveneens vragen gesteld, die inmiddels wel beantwoord zijn. Gisteravond was hij met SP-collega Annelies Futselaar op bezoek bij de familie van der Endt, vanmiddag was hij te gast bij 1Twente Vandaag. We zetten de stand van zaken op een rijtje.

Gebrekkige info rond bestemmingsplanwijziging
Oorzaak van de problemen is een wijziging in het bestemmingsplan die eind 2016 is doorgevoerd en goedgekeurd door de gemeenteraad en begin 2017 onherroepelijk is geworden. Het vreemde is alleen dat geen van de bewoners van die wijziging op de hoogte was. Misschien nog vreemder: de IJsbaanweg wordt in dat bestemmingsplan helemaal niet genoemd.

Op 22 september 2016 ontvangen de bewoners van de IJsbaanweg een uitnodiging voor een informatiebijeenkomst over het bestemmingsplan Havengebied - Westerval Noord. De brief vermeldt: âHet gaat ⦠om een actualisatie van de huidige bestemmingsplannen in het gebied. Er zijn geen grote nieuwe ontwikkelingen die worden meegenomen in dit planâ. Erik en Marie Gabriëlle besluiten niet te gaan. Zij hebben voor aankoop van hun woning goed uitgezocht hoe het zat met bestemming en toekomstige ontwikkelen.

Henk en Yvonne Vastert, hun buren, besluiten wel te gaan. Als zij zich melden bij binnenkomst en vertellen dat zij in de IJsbaanweg wonen, is de reactie: âO, maar dit gaat helemaal niet over de IJsbaanweg!â Voor hen aanleiding om weer naar huis te gaan. Yvonne vertelde eerder deze week hun verhaal in 1Twente Vandaag.

Planschadeverzoek: âkans nihilâ
Eind vorig jaar, nadat was gebleken dat die bewuste bestemmingswijziging wel degelijk grote invloed op hun woonsituatie had, zochten Erik en Marie Gabriëlle contact met de gemeente voor een oplossing. Daarbij werd aangegeven dat zij een planschadeverzoek konden indienen, maar dat de kans op succes nihil was. Het bestemmingsplan was vastgesteld en onherroepelijk geworden en er was destijds ook geen bezwaar gemaakt.

Definitieverandering: de adder onder het gras
Inmiddels blijkt dat de wijziging van het bestemmingsplan, als het om gebruikte termen gaat, inderdaad min of meer hetzelfde is gebleven. In zowel het oude als het nieuwe plan werden de twaalf woningen, die nooit aan een bedrijf gerelateerd zijn geweest, âbedrijfswoningâ genoemd. Maar - addertje onder het gras - woorden kunnen ineens zomaar iets anders betekenen. Onder het oude plan betekende dat: een woning op een bedrijventerrein. En dat klopt. Henk Vastert, die in het huis woont dat zijn opa heeft gebouwd, weet niet anders.

Taxatie en validatie
Maar die aanduiding betekent nu iets anders. Hadden deze woningen vanaf de bouw niets met de bedrijven eromheen te maken, sinds eind 2016 zijn ze bedoeld voor wie er liever niet woont, maar omwille van een bedrijf dat daar gevestigd is wel moet. Woning en bedrijf zijn ineens gekoppeld. En dat maakt een wereld van verschil. Hypotheekverstrekkers willen weten of we aarde van het onderpand - het huis - een beetje past bij de hoogte van het te lenen bedrag. Dat onderpand wordt daarom getaxeerd. Omdat er in het verleden nogal eens gesjoemeld werd met die taxaties, worden die al geruime tijd gevalideerd door erkende kantoren. Vanaf 2017 zijn de regels waaraan een taxatierapport moet voldoen aangescherpt. Dat betekent onder meer dat de taxatie voor een woning die als bedrijfspand genoteerd staat, niet meer wordt gevalideerd.

Wonen op een bedrijventerrein: een bewuste keuze
Andersom: voor een gemeente kan de bestemming van een perceel een boel uitmaken. Ontwikkelingen op een bedrijventerrein of industriegebied zijn aan heel andere - minder strenge - regels gebonden dan die in en rond woningen. In het antwoord op de vraag van Van Lange of het mogelijk is de bestemming voor deze twaalf woningen aan de IJsbaanweg te wijzigen, stelt de gemeente dat dat wel kan, maar niet wenselijk is. Argument, simpel gesteld: het gaat hier om een industriegebied waar je niet moet willen wonen. Dat is een wat raar argument. De bewoners van de IJsbaanweg weten heel goed en al heel lang dat zij op een bedrijventerrein wonen. Daar hebben zij heel bewust voor gekozen. Voor hen wegen de lusten zwaarder dan de lasten.

Vragenâ¦
Resten er een heel aantal prangende vragen. Hoe kan het dat de eigenaren van deze woningen niets wisten over deze voor hen ingrijpende wijziging van de status van hun woning? Was de gemeente op de hoogte van die definitiewijziging van âbedrijfswoningâ? Als dat zo is: ging er dan geen lichtje branden toen bleek dat geen van hen bezwaar aantekende tegen de gewijzigde bestemming? Je zou verwachten dat er dan binnen de kortste keren twaalf bezwaarschriften op de mat van het Stadskantoor liggen. Gebeurt dat niet, dan is dat toch een signaal dat er iets in de communicatie niet goed is gegaan. En hoe kan het dat de bewoners van de IJsbaanweg altijd voor de OZB zijn aangeslagen voor het bezit van een woning, niet een bedrijfspand?

Het kan zijn dat de gemeente zelf ook niets van die definitiewijziging wist. Maar waarom dan de verwijzing naar een onherroepelijk geworden bestemmingsplan wanneer een bewoner iets komt vertellen waarvan de gemeente zelf ook onkundig was?

De belangrijkste vraag is natuurlijk hoe overheid en ambtenarij in deze zaak haar kerntaak in gaat vullen: het dienen en beschermen van de belangen van burgers.

Van Lagen bereidt met Futselaar en Margriet Visser van Enschede Anders politieke vragen voor. Gelet op de urgentie van de zaak ondanks het reces. Kijk en luister hieronder naar het gesprek met hem bij 1Twente Vandaag.

Beeld: still uit video
Mart van Lagen: âDe overheid moet er zijn voor de mensen.â