Enschede

VIDEO | Afgebroken leven Thomas Tattersall in ere hersteld: “Hij bracht het voetbal naar Nederland”

132 jaar geleden overleed de Enschedeër Thomas Tattersall op 17-jarige leeftijd nadat hij bij een voetbalwedstrijd als speler van PW (voetbalclub Prinses Wilhelmina) een fatale schop in zijn buik kreeg. Zaterdag werd zijn monument op het Boerenkerkhof onthuld. Thomasâ vader was John Tattersall, de man die de Enschedese textiel voorzag van weefgetouwen en andere machines.

463399 Tattersal
Lilian ten Donkelaar | Tubantia / Laura Ratering | 1Twente
Video: 1Twente

Met trots presenteerden de Historische Sociëteit Enschede-Lonneker, voorzitters van het Boerenkerkhof en nakomelingen van Thomas Tattersall het herstelde monument. Steenhouwer Jan Zwiggelaar is verantwoordelijk voor het monument: âIk heb het weer hersteld. De afgebroken zuil moet een afgebroken leven symboliseren. En de voetbal⦠die heb ik erop gezet, omdat Tattersal lid van PW was. Die zat er toen natuurlijk nog niet op.â

Nakomeling
Ook Michiel Tattersal, achterkleinzoon van de broer van Thomas Tattersall, is trots dat het verhaal weer verteld kan worden. âHij was een bijzondere man en is overleden na een onbesuisde actie op het voetbaldveld, een sport waarvan hij de regels zelf had uitgelegd aan zijn teamâ, vertelt hij op zaterdagochtend.

Een wilde trapDe komst van het voetbal leidde tot de oprichting van de eerste verenigingen, maar van competities was nog lang geen sprake. In 1886 werd een wedstrijd gespeeld tussen de pas opgerichte Enschedese clubs PW en EFC. Tommy, lid van PW, kreeg in het veld een wilde trap in zijn buik. Artsen konden hem met de kennis van toen niet helpen en de 17-jarige jongen stierf korte tijd later. Tommy Tattersall werd begraven op het Boerenkerkhof aan de Blijdensteinlaan.

Ongure types en grafschennisHet Boerenkerkhof raakte in onbruik en verpauperde eind vorige eeuw. Struiken overwoekerden de graven, stenen braken en wat er nog overeind stond, werd vernield. Ongure types hielden zich er op. Sommige grafstenen verdwenen. Ook die van Tommy.

Parkje krijgt vormIn 2003 kreeg het parkje een goede opknapbeurt. Daarna ontfermde zich een werkgroep over de begraafplaats. Er werd gesnoeid, opgeruimd en graven werden gerepareerd. Om het nog uitnodigender te maken, bedacht de werkgroep een virtuele wandeling langs de graven met de achtergronden van de mensen die er lagen. Een kijkje in de geschiedenis van Enschede. Het verhaal van Tommy Tattersall hoort daarbij.

Steenhouwer aan het werk Jammer was echter dat zijn grafmonument verdwenen was. Nazaat Michiel Tattersall wist ongeveer hoe het eruit moest zien een steenhouwer kreeg opdracht een nieuw exemplaar te maken. Staat er nu dus een reproductie op het Boerenkerkhof? Nee. Tijdens een werkoverleg kwam de schets toevallig op tafel en een van de aanwezigen reageerde verrast: dat ken ik! Waar het al die tijd had gelegen of hoe het weer werd teruggehaald houden de betrokkenen liever voor zich, maar korte tijd later arriveerde het origineel, gehavend en wel, bij de steenhouwer.

Monument voor heel EnschedeEn zo staat het originele monument nu weer op het Boerenkerkhof, niet alleen als gedenkteken voor Tommy Tattersall maar ook als monument voor de textielgeschiedenis en zelfs de lokale voetbalgeschiedenis.

Tommy werd nooit oud genoeg voor nakomelingen, maar zijn broer Stephen wel. Michiel Tattersall is zijn achterkleinzoon, en hij sprak zaterdag een woord van dank op het Boerenkerkhof. âHet is heel bijzonder om een tastbare herinnering te hebben, want ik heb dit monument ook nog nooit gezienâ, vertelt hij. Hij legde een bos rode rozen bij het graf. Zeventien, want zo oud werd Tommy, en de roos uit de vlag van Lancashire, het graafschap waar Tommy geboren werd.

Part of the gameOver zijn voorouder Tommy heeft Michiel Tattersall nog een bijzondere anekdote. âKort na de trap hebben zijn vader en een agent aan hem gevraagd wie het had gedaan, maar Tommy gaf de naam niet prijs. Het was niet expres gebeurd, zei hij. Itâs part of the game.â Tommy nam de naam mee in zijn graf. En zo is de gebroken pilaar, symbool voor een jongen die te vroeg overleed, na 133 jaar uiteindelijk ook een monument voor sportiviteit.
foto: still uit video