longread
17 aug. 2020

Coronamelder: “Dit is de grote finale”

De Coronamelder. Zo heet ‘ie. Na de gebruikerstest van een paar weken geleden, wordt hij nu twee weken in de praktijk getest - voor het echie. Privacy is maximaal gewaarborgd, stelde privacywaakhond en mede-ontwikkelaar Brenno de Winter in 1Twente Vandaag.

Privacy gewaarborgd, voor zover dat kan. De Winter: “We hebben alles eraan gedaan om het onmogelijk te maken te achterhalen van wie een melding afkomstig is.” De app doet niets meer dan waarvoor hij is ontwikkeld: een melding geven op het moment dat er een verhoogd risico op corona bestaat.

Signaal

Krijg je zo’n melding, dan is dat een signaal om je te laten testen. In veel gevallen ben je dan ziekteverschijnselen voor en bij een snelle behandeling is de kans op ernstige schade kleiner. “Bovendien kun je bij een melding rekening houden met de plekken waar je wel of niet heen gaat”, zei De Winter. “Was je net op weg naar je ouders in een verzorgingshuis, bijvoorbeeld, dan kun je dat maar beter even niet doen.”

Techniek en privacy

De techniek achter die meldingen is bluetooth, de beveiliging zit ‘m in voortdurend wisselende codes die de telefoon uitzendt. En in de muren die Apple en Google standaard hebben opgetrokken. “Die vertrouwen geen enkele overheid en wij maken gebruik van de systemen die zij standaard rond al hun apps hebben gebouwd”, stelde De Winter in een eerder telefoongesprek.

De volgende veiligheidslaag is in de app zelf ingebouwd. Is hij geïnstalleerd op een telefoon, dan zendt de telefoon een complexe code van miljarden cijfers uit, die om de tien à twintig minuten verandert. Andere telefoons met de app doen hetzelfde. Op het moment dat een gebruiker positief wordt getest op corona kan hij een code doorgeven aan de GGD - ook weer versleuteld en niet herleidbaar tot een persoon. De GGD laadt die code in de computer, die vervolgens berekent met wie er in de afgelopen veertien dagen minstens tien minuten - of langer - contact is geweest en meldingen uitstuurt.

Na de melding geeft de app nog wel aan hoe en waar je je kunt laten testen, maar verder is het aan de gebruiker. Gebruik van de app, de beslissing of je je wel of niet laat testen, de beslissing om een eventuele positieve test in een code door te geven aan de GGD - het is vrijwillig. Op pogingen klanten, bezoekers of burgers te verplichten staan fikse boetes.

“Geen consessies aan privacy gedaan”

De Winter kraakte ooit de OV-chipkaart en publiceerde over lekken in dat soort data-systemen. “ik ben mijn hele leven al bezig met privacy en techniek, en ik heb er bovenop gezeten dat we dat hier maximaal zouden gaan doen.” Volgens De Winter is het voor het eerst dat een app op deze manier is ontwikkeld: met privacy als basisvoorwaarde voor het ontwerp. “Daar hebben we geen concessies aan gedaan.”

Interessante vaststelling - als de app inderdaad zo waterdicht blijkt te zijn als De Winter denkt - is dat er dan voor het eerst techniek is ontwikkeld waarbij privacy leidend was in het ontwerp, en is gebleven. Dat betekent dat het dus mogelijk is om technologie te bouwen zonder dat privacy in het geding is. Of in elk geval met een miniem risico daar op. De Winter: “Dat is voor de acceptatie van deze app ook cruciaal. En hij is alleen effectief als genoeg mensen hem willen gebruiken.”

Veertien dagen testen, dan overal beschikbaar

Tijdens de persconferentie over de start van deze praktijktest vanochtend werd vijf tot tien procent van de bevolking genoemd als minimaal percentage dat nodig is voor een echt effect. In de komende twee weken wordt de app in Twente, IJsselland, Drenthe en een flink deel van Gelderland in de praktijk getest. Een belangrijke reden om dat in deze regio’s te doen, is de aansluiting op vergelijkbare apps die in het buitenland worden gebruikt of ontwikkeld. Het virus trekt zich weinig aan van landsgrenzen en om die reden is het grensgebied een interessant testgebied.

Gekeken wordt of de app naar behoren functioneert op allerlei verschillende telefoons en of er op het gebied van techniek en privacy gekke dingen gebeuren. Is dat niet het geval, dan komt de app in heel Nederland beschikbaar. Coronamelder is te downloaden in de Appstore en in Googleplay, waar hij, zo meldde De Winter in 1Twente Vandaag, inmiddels in de top-drie van meest populaire apps prijkt.

Hieronder vind je het gesprek met Brenno de Winter in 1Twente Vandaag.